Showing posts with label Education. Show all posts
Showing posts with label Education. Show all posts

June 18, 2019

શિક્ષણ નુ સ્તર અને ખાનગી શાળાઓ

By Vijay Makwana  || 10 June 2019


એક વખત હતો સુરેન્દ્રનગરની જે.એન.વી સ્કુલ, આર.પી.પી ગર્લ્સ સ્કુલ, કે.પી બોયઝ & ગર્લ્સ સ્કુલ, અમદાવાદની દિવાન બલ્લુભાઇ અને સી.એન. શેઠ વિદ્યાલયનો તેમજ બીજા ઘણાં જીલ્લાની શાળાઓ પણ સામેલ કરીએ તો આ તમામ સરકારી/અર્ધ સરકારી શાળાઓનો ગુજરાત રાજ્ય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડમાં દબદબો હતો..રાજ્યના તમામ ટોપર્સ આ શાળાઓમાંથી નિકળતા.. ગુજરાતના પ્રશાસનમાં ચાવીરુપ વિભાગો પર આજે પણ તે શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓ બેઠા છે.. વર્ષ 2000 પછી એવો પ્રોપેગન્ડા ચલાવવામાં આવ્યો કે સરકારી શાળાઓની હાલત કથળતી જાય છે. સરકાર પર શિક્ષણ ખર્ચનો બોજો છે..ફલાણું ઢીંકણું.. તમને એ હદે સરકારી શાળાની એલર્જી ઉભી કરી દીધી કે, એ જ શાળાઓ, એ જ શિક્ષકો, એ જ સુવિધાઓ મૌજૂદ હોવા છતાં નવી પરવાના આપેલી શાળાઓમાં તમે તમારા સંતાનો મુકવા લાગ્યાં.. આજે પરિસ્થિતી એ છે કે.. ઉપરોક્ત શાળાઓ બંધ થવાની અણી ઉપર છે.. ખાનગી શાળાઓ જાહેરાતની ચમક દમક જ એટલી હોય છે કે, તમોને ઉપરોક્ત શાળાઓ તુચ્છ લાગે!

અને બીજી એક ખાનગી વાત.. જે ખાનગી શાળાઓ આજે ટોપર્સ આપી રહી છે તે સિલેક્ટેડ સવાલો ગોખાવી રહી છે. સિલેક્ટેડ મટિરીયલ બાળકોને આપી રહી છે. બાળકોને પેપર લખવાની ખાસ સિક્રેટ ટીપ્સ આપી રહી છે. તે બાળકોના પેપર્સ બોર્ડ પરિક્ષકોની ખાસ ટીમ તપાસતી હોય છે જેમને તમામ સિક્રેટ કોડ અગાઉથી શિખવવામાં આવેલ હોય છે. તેઓ ખાસ પ્રકારની મેથડ ચકાસતા જાય અને પર્સેન્ટાઇલ/પર્સેન્ટેજ/માર્કસનો મબલક પાક ઉતરતો જાય.. શાળા ટોપ! તમારું બાળક ટોપ!

હું ખોટો લાગું છું ને?

તો આવો કસોટી કરીએ!

દસેક આડોઅવળા સવાલો પાઠ્ય પુસ્તકમાંથી તમે તમારા બાળકને પૂછી જુઓ..જો તેને પરસેવો વળે તો.. મારી વાત સાચી માનજો...

July 11, 2018

કાં તો તુ બુધ્ધુ બનીશ કાં તો બનીશ બુધ્ધ.

By Jigar Shyamlan ||  Written on 25 March 2017


કાં તો તુ બુધ્ધુ બનીશું કાં તો બનીશ બુધ્ધ

મંદિર મસ્જિદોના ઝગડા જોયા સગી આંખે.
કોણ કોને સમજાવે ને કોના હાથ પકડી રાખે
આ બધા મુદ્દાઓથી તુ કેમ બન્યો અમૂઢ
કાં તો તુ બુધ્ધુ બનીશ કાં તો બનીશ બુધ્ધ.

અહીં કોણ કોને ઉગારશે ને કોણ કોને તારે?
એ સમજવા માટે જોઈયે બુધ્ધિ સાવ લગારે.
આ તો સાવ અમથે અમથુ ખોટે ખોટું યુધ્ધ.
કાં તો તુ બુધ્ધુ બનીશ કાં તો બનીશ બુધ્ધ.....

પુજા પાઠને બંદગીઓમાં જીંદગી તે વેંઢારી.
વિસરી ગયો એમાં પળો માણસાઈની પ્યારી.
ક્યાં ગયું ભણતર તારૂ ક્યાં ગયુ બુધસુધ.
કાં તો તુ બુધ્ધુ બનીશ કાં તો બનીશ બુધ્ધ.....

શિક્ષા મેળવી તો પણ ન સમજી શક્યો વાત.
તર્ક અને દલિલોથી કરી દે અસત્યને પરાસ્ત.
માનવતા જ પૃથ્વિના સર્વ સુખનું રહસ્ય ગૂઢ.
કાં તો તુ બુધ્ધુ બનીશ કાં તો બનીશ બુધ્ધ.....

હોત ખરેખર ઈશ્વર અલ્લાહ તો હોત અધર્મ?
ઈશ્વર અલ્લાહથીય મોટુ તો માણસનું કર્મ.
જરૂર નથી કોઈનીય જો કરે આચરણ શુધ્ધ.
કાં તો તુ બુધ્ધુ બનીશ કાં તો બનીશ બુધ્ધ.....

જો જીવવું હોય મસ્તીથી તો વાત રાખજે યાદ.
માણસ બનજે ને માણસની સાંભળજે ફરિયાદ.
ભુખથી ભુલકાં ઝુરે ને તુ પથ્થર પર રેડે દૂધ
કાં તો તુ બુધ્ધુ બનીશ કાં તો બનીશ બુધ્ધ.....

એક તરફ મજારો પર લાખો ચાદર ચઢાવાય.
ને બહાર ગરીબ ફકીર ટાઢે ધ્રુજી મરી જાય.
મંદિર મસ્જિદોને ક્યાં સુધી કરીશ સમૃધ્ધ.
કાં તો તુ બુધ્ધુ બનીશ કાં તો બનીશ બુધ્ધ.....

શિક્ષણ પામ્યો છે તો જરીક બુધ્ધિ તો લગાવ.
દરિયો ખેડવા ચાલ્યો તુ લઈ સઢ વિનાની નાવ.
ક્યાં સુધી બેસી રહીશ બનીને સાવ અબુધ.
કાં તો તુ બુધ્ધુ બનીશ કાં તો બનીશ બુધ્ધ.....

-જિગર શ્યામલન


Facebook Post :

શિક્ષણનો અર્થ શું હોઈ શકે...????

By Jigar Shyamlan ||  Written on 22 March 2018




શંશય પેદા કરે અને તેના નિરાકરણ માટે પ્રશ્નો પુછતા શીખવાડે અને તેથી આગળ શિક્ષણ તર્ક કરતા શીખવાડે છે.

શું...? ક્યારે...? શા માટે...? ક્યાં....? કેમ...?

આ બધા સવાલો શિક્ષણ થકી જ ઉદભવે અને તેનો જવાબ મેળવવાની ક્રિયા માણસને શંશય પેદા કરતા શીખવે છે જેમાં આગળ વધે એટલે માણસને તર્ક કરતા શીખવાડી દે છે. મતલબ તમે શિક્ષીત છો પણ તર્ક કરતા નથી તો તમે ખરા અર્થમાં શિક્ષીત નથી જ.

બીજી એક મહત્વની વાત એ પણ છે કે આપણને પહેલેથી જ અમુક બાબતો માટે જ તર્ક કરી શકાય તેવું વાતાવરણ પેદા કરવામાં આવ્યું છે. આપણાં તર્ક અમુક બાબતો માટે જ હોય છે. બધી જગ્યાએ તર્કને સ્થાન નથી આપવામાં આવ્યું.

કારણ ભગવાન અને તેનાં અસ્તિત્વ સાથે જોડાયેલ બધી જ બાબતો આપણે તર્કવિહીન કેટેગરીમાં મુકી દીધી છે. આપણે એ બધી બાબતો પર તર્ક નથી કરતા પણ તેનો સ્વાભાવિક સ્વિકાર કરી લઈએ છીઅે. અને તેને શ્રધ્ધા તેમજ આસ્થા જેવા સુંવાળા નામો આપી દીધા છે. 
આ શ્રધ્ધા અને આસ્થા એ બે બહુ સંવેદનશીલ બાબતો છે. જે ગમે ત્યારે કંઈ કરવાથી, કહેવાથી કે લખવાથી તરત દુભાઈ જાય છે.

આ આસ્થા અને શ્રધ્ધાના કારણે કેટલાય અંગુઠા છાપ પુજારીઓ, બાબાઓ અને સ્વામીજીઓએ પોતાની જબરજસ્ત સલ્તનતો જમાવી બેઠા છે. જો કે એ વાત ખાસ વિચારવા જેવી એ છે કે તેમનુ આ વૈભવી રાજપાટ અને ભપકેદાર સલ્તનતો એમના જ્ઞાન પર નહીં પણ સામાન્ય માણસના અજ્ઞાન પર ટકેલી છે.

આ અજ્ઞાનતાને કારણે માણસે ઝાડ, પથ્થર પુજી લીધા. ધરતી, આકાશ, પાણી, હવા, પશુ પક્ષી જે પણ ભગવાન સાથે જોડાયા તેની પુજા શરૂ થઈ. અરે લિંગ અને યોનીઓ સુધ્ધા દૈવી પ્રતિકરૂપે પુજાતા રહ્યા.

એક બ્રાહ્મણ આવી તમારી સૌ આધિ વ્યાધી અને ઉપાધી દુર કરવા પુજા કરાવે, યજ્ઞ કરાવે, કથા કરાવે છે અને તેમ કરવાથી એ આધિ વ્યાધી ઉપાધી દુર થઈ જશે કે દુર થઈ ગઈ તેવું તમે માનવા લાગો છો.

એક જ્યોતિષ આવીને તમારા ભવિષ્યને સરળ અને સફળ બનાવવા તમારી પાસે અમુક વિધીઓ કરાવી તમારી આંગળીઓમાં રંગબેરંગી પથ્થરો પહેરાવી દે. અને એવૂં કરીને તમે સફળ બની જશો તેવુ જ ધારી લો છો..
એક સ્વામી આવીને તમારા ધરમાં પધરામણી કરે અને તમારો ઉધ્ધાર થઈ જાય... તેવૂં તમે માનો છો.

ડોક્ટર હોય કે વકીલ, આઈ.પી.એસ. હોય કે જજ અરે અમુક જગ્યાએ તો વિજ્ઞાની સુધ્ધા સૌ આ બધી ક્રિયામાં જોતરાઈ ગયા. કોઈ પણ જાતની તર્કબધ્ધ દલિલો કે વિચાર વગર.

જો આટ આટલું શિક્ષણ મેળવ્યા પછી પણ તમે આવી બધી માન્યતાઓ ધરાવતા હો તો તમે શિક્ષીત હોવા છતા અભણ જ છો.

આ માત્ર કોઈ એક ધર્મને લાગુ પડતુ નથી. હિન્દુ, મુસ્લિમ, શીખ, ઈસાઈ કે પારસી સૌને સરખુ જ લાગુ પડે છે.
કારણ કોઈ શાસ્ત્રો પર ચાલે તો કોઈ કુર્આન પર, કોઈ બાઈબલ પર તો કોઈ ગુરૂ ગ્રંથ સાહેબ પર, કોઈ અવેસ્તા પર.. બધા બધાય પર ચાલે પણ તર્ક પર કોઈ ચાલતુ નથી.
શિક્ષણનો હેતુ ધેંટાઓના વાડા ઉભા કરવાનો તો ન જ હોઈ શકે...
- જિગર શ્યામલન 


Facebook Post

સાયલાની બંધ પડેલી નાલંદા વિદ્યાલયના બાળકો નો શાળા પ્રવેશ

By Raju Solanki



Date 09 July 2017
અમદાવાદની નવનિર્માણ સ્કુલ પછી સાયલાની નાલંદા વિદ્યાલય પણ બંધ પડી. કેરીનો રસ પીધા પછી ગોટલા અને છોતરા ફેંકી દેવામાં આવે છે. શિક્ષણના વેપારીઓ એમની દુકાનો નફો થાય ત્યાં સુધી ચાલુ રાખે છે અને ખોટ થાય તો બંધ કરે છે. આવનારા દિવસોમાં ગુજરાતમાં ખાનગી શાળાઓ અમદાવાદની કાપડ મીલોની જેમ મોટા પાયે બંધ પડવાની છે એ તમારી ડાયરીમાં લખી રાખો.


મૂળ કોંઢના અને હાલ ધ્રાંગધ્રા રહેતા કિશોર મકવાણાએ મને વોટ્સપ પર બંધ પડેલી નાલંદા વિદ્યાલયના સમાચાર મોકલ્યા એટલે મેં સુરેન્દ્રનગરના સાથી વિશાલ સોનારા અને સાયલાના નીલેશ રાઠોડ સાથે આજે વાત કરીને તેમને જણાવ્યું કે બંધ પડેલી શાળામાં ત્રણ બાળકોએ આરટીઈ હેઠળ પ્રવેશ મેળવ્યો હતો અને હાલ તેમનું ભણતર જોખમમાં છે. આ બાળકો સાયલાના આંબેડકરનગરના છે, એમના વાલીઓનો તાત્કાલિક સંપર્ક કરીને સાયલા પોલિસ સ્ટેશનમાં નાલંદાના સંચાલકોની વિરુદ્ધમાં ફરિયાદ નોંધાવવાની કાર્યવાહી હાથ ધરવાની જરૂર છે.

નીલેશ રાઠોડ તૂરન્ત જ વાલીઓને જઇને મળ્યા. વાલીઓએ જણાવ્યું કે બીજી શાળામાં પ્રવેશની વ્યવસ્થા થઈ ગઈ છે.





Date 11 July 2017
સાયલાની બંધ પડેલી નાલંદા વિદ્યાલયના બાળકો દોઢ મહિનાથી ઘરે બેઠા હતા. છેવટે શાળાના સંચાલકો સામે પોલિસ ફરિયાદ કરવાની માત્ર ધમકી આપતાં જ અન્ય શાળામાં પ્રવેશ માટે સુરેન્દ્રનગરના જિલ્લા શિક્ષણાધિકારીને લેખિત આદેશ આપવાની ફરજ પડી. આરટીઈ ક્ષેત્રમાં કામ કરવા માગતા યુવાન કર્મશીલોએ આવા પરીપત્રો સાચવી રાખવા પડશે. આવનારા દિવસોમાં ખાનગી શિક્ષણનો વેપલો કરતા વેપારી સંચાલકો રાતોરાત એમની શિક્ષણની દુકાનોને તાળા મારીને ભાગી જાય ત્યારે ગરીબ બાળકોના શિક્ષણના અધિકારોની હિફાજત માટે તાત્કાલિક નજીકના પોલિસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવવી પડશે.










Facebook Post : 

સ્મશાનના કફનો એના ઘરના માળીયાના પડદા બનીને ઝૂલે છે

By Raju Solanki  || Written on 2 July 2018


રમાબાઈ ભીમરાવ આંબેડકર અને સાવિત્રીબાઈ જોતિરાવ ફૂલે પુસ્તકાલય તેમ જ દેહદાતા ગંગાબહેન મુળજીભાઈ સોલંકી વાચનાલયની ગઈ કાલે અમે મુલાકાત લીધી. ઓઢવ જેવા વિસ્તારમાં જીર્ણશીર્ણ મકાનમાં આટલા બધા પુસ્તકો જોઇને આંખોને ટાઢક વળી. 51 વર્ષના લંકેશ ચક્રવર્તીએ આ કામ કર્યું છે. દલિત સમાજમાં બહુ મોટી તોપો છે. કરોડોના બંગલાઓમાં મજેથી રહેતા અધિકારીઓનું લિસ્ટ તો હવે ખાસુ લાંબુ છે. કોઇને લંકેશની જેમ આવું પુસ્તકાલય શરૂ કરવાની સૂઝ પડી નથી.
અમે ગયા ત્યારે નરોડા રોડથી ડો. રાજેશ પરીખ અને મિત્રો લાઇબ્રેરી પર આવ્યા હતા. નરોડા રોડ પર આવી જ એક લાઇબ્રેરી શરૂ કરવા માટે પુસ્તકો લેવા તેઓ અહીં ઓઢવ આવ્યા હતા. વસ્ત્રાલમાં પણ એક બીજું ગ્રુપ પુસ્તકાલય શરૂ કરી રહ્યું છે એની તેમણે વાત કરી. લંકેશે શરૂ કરેલું કામ હવે એક અભિયાન બની રહ્યું છે. આવતી કાલે અમદાવાદમાં સહેજેય ચાર લાખની આબાદી ધરાવતા અને રાજપુર, ગોમતીપુર, રખિયાલ, ઓઢવ, અસારવા, ચમનપુરા, ગિરધરનગર, મેઘાણીનગર, નરોડા રોડ, રાણીપ, ચાંદખેડા, બહેરામપુરા, દાણીલીમડા જેવા પરા વિસ્તારોમાં પથરાયેલા વિશાળ દલિત સમુદાયમાં પુસ્તકાલયોની પ્રવૃત્તિ શરૂ થશે તો તેનું શ્રેય તમારે લંકેશ ચક્રવર્તીને આપવું પડશે.
તમે પુસ્તકના પ્રેમી હો તો લંકેશના પુસ્તકાલયમાં તમારો આખો દિવસ ક્યાં જાય તેની તમને ખબર ના પડે એટલું વૈવિધ્ય એના કલેક્સનમાં છે. દિવ્ય કુરાન, હોલી બાઇબલ અને રામાયણ છે, તો ભારતીય દંડ સંહિતા અને સંવિધાન પણ છે. ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદને સેંકડો લેખકો-કવિઓ તેમના પુસ્તકોની ચાર ચાર નકલો વિવેચનાર્થે કે સંગ્રહ માટે મોકલે છે. પરીષદે એમાંના ઘણા પુસ્તકો લંકેશને આપ્યા છે. અને હજુ ટ્રક ભરાય તેટલા પુસ્તકો લઈ જવાનું કહેણ છે, લંકેશ પાસે જગ્યા નથી. આ પુસ્તકોનું ઇન્ડેક્સિંગ, ક્લાસિફિકેશન કરીને ધર્મ, કાયદો, નવલ, આત્મકથા જેવા વિભાગોમાં વહેંચવાનું ગંજાવર કામ હજુ બાકી છે.
પુસ્તકો વચ્ચે રહેતા એક ડો. ગણપત વણકર આપણે જોયા હતા. એક બીજો માણસ આ લંકેશ ચક્રવર્તી છે. એ કોઈ બડો વિદ્વાન નથી, પરંતુ આજન્મ એક્વિસ્ટ છે. એ એક અદભૂત ફોટોગ્રાફર છે. અમારા એક્યાશી-પંચ્યાસીના આંદોલનોની ગાંઠના પૈસે ફોટોગ્રાફી, વિડીયોગ્રાફી, દસ્તાવેજીકરણ કરનારો એકમાત્ર બંદો આ લંકેશ ચક્રવર્તી છે. ફોટોગ્રાફી એનો શોખ છે, મિજાજ છે. ફોટોગ્રાફી એની એસેટ છે, એનું દેવું છે, કહો કે ફોટોગ્રાફી એની જિંદગીનું કાચુ-પાકુ સરવૈયુ છે. દલિત આંદોલન આવા પાગલ, બિન્ધાસ્ત અને દેવાળીયા લંકેશ જેવા લોકોનું ઋણી છે, જેણે જિંદગીમાં નફા-તોટાનો હિસાબ નથી કર્યો. સમાજને દીધું જ છે, કશું જ મેળવવાની અપેક્ષા વગર.
લંકેશ કોઈ અડ્ડાનો માણસ નથી. એકલો, બેફિકરો, સૂફી જેવો સીધો સાદો શખ્સ છે. સ્મશાનના કફનો એના ઘરના માળીયાના પડદા બનીને ઝૂલે છે. એણે શૌચાલયને માથે મંદિરના ગુંબજ મુકાવ્યા છે. દેવાલયથી શૌચાલયનું સૂત્ર એણે સાર્થક કર્યું છે. રેશનાલિઝમ એના લોહીના એક એક રક્તકણમાં છે, પણ એનું રેશનાલિઝમ ફેસબૂક કે વોટ્સપની ગ્લેમરમાં ગૂંચવાયું નથી. એ વિવાદોથી હજારો પ્રકાશવર્ષ દૂર છે, પરંતુ જાનનું જોખમ ખેડીને રૂપાલની પલ્લીમાં વેડફાતા કરોડો રૂપિયાના ઘીની વિડીયોગ્રાફી કરતા એનું રૂંવાડુ થરથરતું નથી.
ક્યારેક ભૂલથી પણ તમે લંકેશની લાઇબ્રેરીની મુલાકાત લઈ જોજો. મંદિરોમાં પૈસા નાંખવાના બદલે લોકોએ અહીં રૂપિયાનો વરસાદ વરસાવવાની જરૂર છે. ગયા વર્ષે મેઘરાજાએ મહેર કરી એવી કે લાઇબ્રેરીના પહેલા માળે પાણી ભરાઈ ગયું. આખી રાત લંકેશે ડોલથી પાણી ઉલેચ્યાં કરેલું. મકાનના ધાબા પર લોખંડની પાઇપો નાંખીને તેના પર પાથરેલા મીણીયાથી તીરાડોવાળી પેરાફિટ માંડ માંડ ઢાંકીને પાણી આવતું અટકાવ્યું હતું. (જુઓ તસવીર). લંકેશને તેની લાઇબ્રેરીના રીનોવેશન માટે આપણા સૌની મદદની તાતી જરૂર છે.
લંકેશની લાઇબ્રેરીને ટકાવવાની જ નહીં એને શાનદાર, દમદાર બનાવવાની આપણા સૌની પવિત્ર ફરજ છે. દલિતોની એક એક ચાલીમાં એક પુસ્તકાલય હોવું જોઇએ. જેમ જેમ પુસ્તકાલયોની સંખ્યા વધશે, તેમ તેમ દારુના અડ્ડા એની મેળે નિરર્થક થઈ જશે. વિશ્વાસ રાખો. પુસ્તકના વ્યસનથી વડેરું કોઈ વ્યસન નથી દુનિયામાં.





Facebook Post  : -

માઇનોરિટી દરજ્જો અને માઇનોરિટી ટ્રસ્ટનો ફરક શું છે?

By Raju Solanki  || Written on 25 June 2018


અમદાવાદના અસારવા વિસ્તારમાં બાબુ જગજીવનરામ બ્રિજના એક છેડે ઇદગા સર્કલ છે. બીજા છેડે જ્યુબીલી બ્લોક્સ (અગાઉની પારસીની ચાલી) છે. તેની બરોબર સામે બ્રિજની નીચે પ્રેરક વિદ્યાલય નામની ખાનગી, નોન-ગ્રાન્ટેડ શાળા છે. શાળાના સંચાલક આરટીઈ હેઠળ એક બાળકને પ્રવેશ આપતા નહોતા એવી વાલીએ ફરિયાદ કરતાં એડવોકેટ મિત્રો નરેન્દ્ર સોલંકી અને પ્રતીક સોલંકી સાથે મેં શાળાની મુલાકાત લીધી. સ્કુલનું નામ પહેલીવાર સાંભળ્યું. શિક્ષણના ખાનગીકરણના જોરદાર પવનમાં કેવા કેવા ખૂણા ખાંચરામાં વેપારી વૃત્તિના લોકોએ ખાનગી શાળાઓ ઉભી કરી દીધી છે.
સ્કુલના માલિક પંજાબી હિન્દુ છે. વાલી પર ચીડાયેલા. મોટે મોટેથી બોલતા જાય, “તમને કહ્યું તો ખરું કે તમે વિદ્યાર્થીના પિતાનું પાન કાર્ડ, પગારની સ્લિપ લેતા આવો. પ્રવેશ આપી દઇશ. એના બદલે તમે તો ધારાસભ્ય પ્રમોદ પરમારને ફોન કર્યો. ઓલાને ફોન કર્યો અને પોલાને ફોન કર્યો.” સ્કુલના માલિક એટલે ઘાંટા પાડવાનો તો મને જ હક્ક છે, એવી મગરૂબી એમના ચહેરા પર ડોકાતી હતી. નેવુ કિલો વજન. લગભગ સાઇઠ ઇંચની કમર. આ માણસ શાળાના સંચાલક કરતા વધારે તો ચણા-મમરા વેચતા ભાડભૂંજિયા જેવો લાગતો હતો.
મેં એમને શાંતિથી સમજાવ્યા. કાયદાની જોગવાઈઓની વાત કરી એટલે એમણે કહ્યું, “મારી સ્કુલ માઇનોરિટી સ્કુલ છે, તોય મેં માનવતાને ખાતર આરટીઈમાં એડમિશન આપ્યા છે.” મેં એમને માઇનોરિટી ટ્રસ્ટ અને માઇનોટરિટી દરજ્જા વચ્ચેનો ફરક સમજાવ્યો. કોઈ શાળાના ટ્રસ્ટમાં ચોક્કસ માઇનોરિટીના લોકો હોય એટલે તે માઇનોરિટી થઈ જતી નથી. એ સ્કુલે ગાંધીનગર શિક્ષણ વિભાગમાં લઘુમતી દરજ્જા માટે અરજી કરવી પડે છે. અને યોગ્ય ચકાસણી પછી સરકાર એ સ્કુલને માઇનોરિટીનું સ્ટેટસ ગ્રાન્ટ કરતો ખાસ પરિપત્ર બહાર પાડે છે. આ પરિપત્ર તમામ જિલ્લાના શિક્ષણાધિકારીઓને પહોંચતો હોય છે. એટલે જિલ્લામાં કેટલી શાળાઓ લઘુમતી દરજ્જો ધરાવે છે એની ડીઈઓને જાણ હોય જ. અને એવી શાળાને આરટીઈના ક્વૉટામાંથી બાકાત રાખી છે એટલે ડીઈઓ ત્યાં બાળકો મોકલે જ નહીં. મોકલે તો એની ફરજ ચૂક્યો છે એમ જ કહેવાય.
મારી વાત સાંભળીને એમની બોબડી બંધ થઈ ગઈ.

બીજા દિવસે વાલીનો ફોન આવ્યો કે બાળકને શાળામાં પ્રવેશ આપી દીધો છે.

તમે મારા દીકરા માટે એક મૌલવી જેવું કામ કર્યું છે

By Raju Solanki  || Written on 24 June 2018


બે વર્ષ પહેલાં રચના સ્કુલે કાઢી મુકેલા 11 બાળકોમાં એક બાળક અસ્લમ અંસારીનું પણ હતું. સ્કુલનો રૂ. 4,60,000 દંડ થયો અને સ્કુલ હાઇકોર્ટમાં દંડ માફ કરાવવા દોડી ત્યારે વાલીઓ પણ પક્ષકાર બન્યા, એ કેસમાં છ મહિના સુધી દર મુદતમાં નિયમિતપણે અસ્લમ અંસારી કોઇપણ બહાનું કાઢ્યા વિના હાજર રહેતા હતા.
મૂળ ઉત્તર પ્રદેશના ઇટાવાના વતની. અમદાવાદમાં એમના પિતા સ્થાયી થયા હતા. જાતે જુલાહા એટલે વણકરી તો એમની રગ રગમાં. રેડીમેડ ગારમેન્ટનું એકમ ઉભું કરેલું અને એમના પાંચ ભાઈઓ એમાં જ જોતરાયેલા. જે દિવસે હાઇકોર્ટના આદેશથી એમના દીકરાને આરટીઈમાં ફરી પ્રવેશ મળ્યો, એના બીજા દિવસે એમના હાથે બનાવેલા રેડીમેડ પેન્ટ-શર્ટની જોડી બોક્સમાં પેક કરીને મારા ઘરે આવેલા.
મેં કહ્યું, “આવું કંઈ આપવાની તમારે જરૂર નથી.”
એમણે કહ્યું, “અમે લોકો અમારા મૌલવીને કોઈ વસ્તુની ભેટ આપીએ છીએ. એને ‘અતીયા’ કહીએ છીએ. તમે મારા દીકરા માટે એક મૌલવી જેવું કામ કર્યું છે.”

અસ્લમ અંસારીના શબ્દો સાંભળીને મને કેવી લાગણી થઈ? હું શબ્દોમાં નહીં વર્ણવી શકું. એટલું કહીશ કે એ રાત્રે મને સરસ ઉંઘ આવેલી.
(આજે જમાતે ઇસ્લામીના ‘ઇદ મિલન’ના કાર્યક્રમમાં આપેલા વક્તવ્યમાંથી)


Facebook Post :

રચના સ્કુલે ફગાવી દીધેલા બાળકોને આરટીઈમાં પ્રવેશ ફાળવાયો

By Raju Solanki  || Written on 18 June 2018




બે વર્ષ પહેલાં આરટીઈના 25 ટકા ક્વૉટાનું ધરાર ઉલ્લંઘન કરીને 11 બાળકોને શાળામાંથી હાંકી કાઢનારી સીબીએસઈની રચના સ્કુલની તાનાશાહી સામે આપણે કપરી લડત આપી હતી, સ્કુલનો રૂ. 4,60,000 દંડ કરાવેલો અને અદાલતમાં પણ તેને શિકસ્ત આપેલી. આ વર્ષે અમદાવાદના ડીઈઓએ પ્રવેશપાત્ર વિદ્યાર્થીઓની યાદી મોકલી તો એને પણ ઉદ્યોગપતિ લાલભાઈ જૂથની શાળાના મનસ્વી સંચાલકોએ ફગાવી દીધેલી. આ બાળકોના વાલીઓ રચના સ્કુલના વારંવાર ધક્કા ખાઈને કંટાળી ગયેલા. તેઓ મારા સંપર્કમાં હતા. મેં એમને કહેલું કે રચનાની નાણાકીય-રાજકીય તાકાત એવી છે કે સરકાર પણ એની આગળ પૂંછડી પટપટાવે છે. આપણે લડત આપવી પડશે.

ગત તેરમીએ ડીઈઓને સામૂહિક આવેદનપત્ર આપવા ગયા તેમાં રચનાના વાલીઓ પણ હતા. આજે વાલીઓએ ફોન પર જણાવ્યું કે તેમને પણ અન્ય શાળાઓ ફાળવવામાં આવી છે. અગાઉ આપણી લડતને કારણે કેન્દ્રીય વિદ્યાલયોમાં રીજેક્ટ થયેલા બાળકોને પણ શાળાઓ ફાળવાઈ ગઈ છે. ઉસ્માનપુરાની વિદ્યાનગર શાળામાં પ્રવેશ મેળવનારા બાળકના વાલીએ મને ફોન કરીને મારો આભાર માન્યો. મેં કહ્યું, મારો આભાર માનશો નહીં, આવી બીજી લડતમાં સાથે આવજો.

July 09, 2018

ખાનગી શાળાઓના સંચાલકો અને દારૂના અડ્ડાવાળા

By Raju Solanki  || Written on 21 June 2018


“એક જ સ્કુલમાં તમારા ત્રણ બાળકો ભણતા હોય તો એકની ફી માફી. એવો કોઈ નિયમ છે આરટીઈમાં?”
“ના. કેમ?”
“અમારા વિસ્તારની સ્કુલો આવું કરે છે.”
“શોપિંગ મૉલમાં બે શર્ટ ખરીદો તો એક ફ્રી નથી આપતા? હવે આ વેપારીકરણ શિક્ષણમાં શરૂ થયું છે.”

પૌત્ર અંશની અરજીની ઝેરોક્સ આપવા મારા ઘરે આવેલા રમણભાઈ પરમારે જ્યારે મને આ વાત કરી ત્યારે મારા મોંઢેથી પહેલા તો “ના હોય”નો ઉદગાર નીકળી ગયો, પરંતુ ગુજરાતમાં જે રીતે શિક્ષણની અધોગતિ થઈ રહી છે, તેવી સ્થિતિમાં આવી અવનવી સ્કીમોની આવનારા દિવસોમાં મોટા પાયે જાહેરાતો થવાની પૂરેપુરી વકી છે.
રમણદાદા સાથે વાત કરી ને હું ચાલીસ વર્ષ પહેલાના અમદાવાદમાં જતો રહ્યો. જ્યુપીટર, રૂસ્તમ જહાંગીર જેવી મિલોમાં કામ કરીને છેવટે રોહિત મિલમાં પાંત્રીસ વર્ષ ફીટર તરીકે નોકરી કરનારા રમણદાદા હાલ સિત્તેર વર્ષના છે. કૃષ્ણનગરની અંકુર સોસાયટીમાં ટેનામેન્ટ બનાવનારા રમણદાદાએ અમદાવાદની એક વેળાની કાપડ મિલોની જાહોજલાલી જોઈ છે, એટલે હાલની સ્થિતિ પર નિસાસો નાંખતા કહે છે, “હવે તો મશિને મશિને કેમેરા. મૂતરવા જાવ તો ત્યાં પણ કેમેરો. કેન્ટિનમાં ચા પીવા જાવ તો ત્યાં પણ કેમેરો. પગાર રૂપિયા રોજનો ચારસો અને એ પણ કોન્ટ્રાક્ટ પર. કાયમીના કોઈ લાભ નહીં.”
મૂળ સૈજપુર ગામના વતની રમણદાદાનું પરગણું છે દસકોશી. એમનું નવું ઘર જૂના મહોલ્લાથી થોડુંક જ દૂર છે. મહોલ્લામાં છેલ્લા એક વર્ષમાં પાંચ યુવાનો દારૂના વ્યસનને લીધે મરી ગયા એનો અફસોસ વ્યક્ત કરતા એમણે કહ્યું કે, “હવે દારૂના અડ્ડાવાળા એમના ગ્રાહકનો વીમો ઉતરાવે છે અને પછી એને પુષ્કળ દારુ પીવડાવે છે. પેલો મરી જાય એટલે એનો વીમો પોતે લઈ લે છે.” મારા માટે આ તદ્દન નવી વાત હતી. ખાનગી શાળાઓના સંચાલકો અને દારૂના અડ્ડાવાળાઓ આટલા સર્જનાત્મક થઈ ગયા છે અને આપણે સાવ ડોબાના ડોબા રહી ગયા.

બેટીપઢાવો, બેટી બચાવો સૂત્ર કોના માટે?

By Raju Solanki  || Written on 20 June 2018



એક દેવીપૂજક પરીવાર આજે મારા ઘરે આવ્યો. મેં એમની સાથે વાતો કરી. તેમના દિલમાં પોતાના સંતાનોને ભણાવવાની કેવી તાલાવેલી છે એની મને ખબર પડી. પિતા રાજેશ પટણી છૂટક મજુરી કરે છે. તડકામાં રખડી રખડીને એનો ચહેરો કાળોમેશ થઈ ગયો છે. સૂકલકડી બાંધાની ને માંડ ચાલીસ કિલો વજનની જણાતી માતા અરુણા અગરબત્તીનો વેપાર કરે છે. શેર લાવીને શેર ખાય છે. એમની દીકરી આરુષીને આ વર્ષે આરટીઈ એક્ટ હેઠળ 25 ટકા ક્વૉટામાં બાપુનગરના સર્વોદય વિદ્યાલયમાં પ્રવેશ મળ્યો હતો. 
હવે તેમણે ઘર બદલ્યું છે. તેઓ મેઘાણીનગરમાં શાંતિનગરની ચાલીમાં રહેવા આવ્યા છે. શાળા ટ્રાંસફર માટે છેલ્લા એક પંદર દિવસમાં એમણે વસ્ત્રાપુરની ડીઈઓ કચેરીમાં વારંવાર ધક્કા ખાધા, પણ કોઈ સાંભળે જ નહીં. ગત તેરમીએ આપણે સામૂહિક અરજીઓ આપવાનો કાર્યક્રમ રાખ્યો અને એમની અરજી સ્વીકારાઈ. આજે એની ઝેરોક્સ કોપી આપવા મારું ઘર શોધતા શોધતા આવ્યા. મેં બેસવા ખુરશી આપી, પણ અરુણાબેન નીચે ભોંય પર જ બેસી ગયા. 
આ એક સાવ સામાન્ય, નગણ્ય, ક્ષુલ્લક મુદ્દો છે. મોટાભાગના લોકોને આમાં લગીરે રસ નહીં પડે. પણ એક દેવીપૂજક દંપતિ માટે અત્યારે આ અત્યંત ગંભીર સવાલ છે. અરુણાબેન કહેતા હતા કે આરુષી રોજ રઢ પકડે છે, સ્કુલે જવાની. એને ભણવાની બહુ ઇચ્છા છે. ડીઈઓ કચેરીમાં કોઈ સાંભળતું નથી. મેં કહ્યું, તમારું કામ થશે જ, ડીઈઓ કચેરીનો કાન પકડીને આપણે આ કામ કરાવીશું. 
એક દેવીપૂજક દીકરીના ભણતરનો સવાલ છે.
“બેટી પઢાવો, બેટી બચાવો,” સૂત્ર શું ગ્લોબલ ગુજરાતી, એનઆરઆઈ, એનઆરજી માટે છે? ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડીયાના વાચકો માટે જ છે? દેવીપૂજકને નથી લાગુ પડતું? 
રૂપાણી સાંભળો છો?


Facebook Post :-

શિક્ષણની તાલાવેલી

By Raju Solanki  || Written on 16 June 2018


ભૂજમાં મીરઝાપુર રોડ, હાઇવે પર ભગવતી હોટલ સામે ઝુંપડામાં રહેતા અમથુબેનનો મારા પર ફોન આવ્યો. કહે છે, “મારો છોકરો પીથોરાગઢ પ્રાથમિક શાળામાં ચોથા ધોરણમાં ભણે છે, એને મારે ઇંગ્લિશ મીડીયમમાં ભણાવવો છે. કેમ કે, ઇંગ્લિશમાં એક વરસ ભણાવો એટલે ગુજરાતીમાં પાંચ વરસ ભણાવવા બરાબર છે.”
એમને ગરવી ગુજરાતીની ગૌરવગાથા કહેવાનું મને ઉચિત ના લાગ્યું. હું એમને સાંભળતો જ ગયો. છોરાને અંગ્રેજીમાં ભણાવવા માટે એમણે કેવા પ્રયાસ કર્યા એનું વર્ણન કરતા એમણે કહ્યું, “હું ધ્રંગ લોડાઈ ગઈ. ત્યાં ઇંગ્લિશ મીડીયમની સ્કુલ છે. ખ્રિસ્તી બેનો ભણાવે છે. એમને પૂછ્યું તો કે’છે રૂપિયા 26,000 વરસની ફી ભરો. એકથી પાંચ ધોરણ સુધી છવીસ હજાર, એના પછી તો ફી વધારે છે. પછી હું અહીં ભૂજમાં નવી સ્કુલ બની છે. લાયન સ્કુલ. તો એમાં એકથી પાંચ ધોરણની ફી રૂપિયા 32,000.”
“હું તો ચાર ચોપડી ભણી છું. મજુરી કરું છું. મારો ઘરવાળો અંગુઠાછાપ છે. કડીયાકામ કરે છે. સાંજ પડે, 300-400 રૂપિયા લઈને ઘરે આવે છે. મને તો મારા માબાપે ના ભણાવી પણ, મારે મારા છોકરાને ભણાવવો છે.”

ગુજરાતના એક અતિ પછાત જિલ્લાની કોળી-ઠાકોર સમાજની એક અભણ માતાની આ વેદના છે. એણે પંદર મિનિટ સુધી મારી સાથે વાત કરી. મને એની વાતમાં રસ પડ્યો એટલે ચાલુ ફોને એની વાતો મારી ડાયરીમાં ટપકાવી લીધી. એની સાથે કામ કરતી બહેને એને મારો નંબર આપીને કહેલું, કે આ સાહેબને ફોન કરો એ શિક્ષણનું કામ કરે છે. મેં એને કહ્યું કે ભૂજમાં અમારા સાથીદારોને તમારો ફોન નંબર આપું છું. તેઓ તમને મદદ કરશે. એમણે જય માતાજી કહીને ફોન મૂકી દીધો. હજુ હું વિચારું છું, ભૂજની મારી આ બહેનને શિક્ષણની કેવી તાલાવેલી જાગી છે. હવે આ જ એક મુદ્દો છે ગુજરાતમાં જેના પર આપણે વિચારવાનું છે, લડવાનું છે.


Facebook Post :-

રેશનાલિઝમનો પ્રચાર કઈ રીતે થાય?

By Raju Solanki  || Written on 15 June 2018


રેશનાલિઝમનો પ્રચાર શિક્ષણના પ્રચાર વિના થઈ જ ના શકે.
અંધશ્રદ્ધા અને નિરક્ષરતા બે સગી બહેનો છે. બંને એકબીજાના સહારે જીવે છે.
તમે તમારા સમાજમાં શિક્ષણના પ્રચાર-પ્રસાર માટે કશું જ ના કરો અને રાત-દિવસ હિન્દુ ધર્મના દેવી દેવતાઓને ભાંડ્યા જ કરો તો તમારા જેવો મોટો ગધેડો કોઈ નથી.
જે મહાપુરુષો ફેસબુક અને વોટ્સઅપ પર હિન્દુ ધર્મના દેવી દેવતાઓની સતત ખોદણી કર્યા કરે છે એમની મને બહુ ઇર્ષા થાય છે. એમની પાસે કેટલો બધો સમય છે. એમને ‘ચૌદસીયા’ કહીને હું મારી કલમને લજ્જિત નહીં કરું.
મારે તો એટલું જ કહેવું છે કે, તમને તમારા સમાજની બે પૈસાનીય ચિંતા હોય તો રાઇટ ટુ એજ્યુકેશનને પ્રાયોરિટી આપો, એ સિવાયનું તમારું રેશનાલિઝમ નરી ભડવાખાની છે.


Facebook Post :

June 27, 2018

આખુ વર્ષ ચાલે એટલી ઉર્જા મળે

By Raju Solanki  || 16 April 2018



ગુજરાતના આંબેડકરી આંદોલનના તેમ જ ભૂમિ આંદોલનના ઇતિહાસમાં નરોડા રોડ પર આવેલા અમદુપુરાનું ઔતિહાસિક મહત્વ છે. 1960ની 18મી ઓગસ્ટે બરોબર બપોરે 11 વાગે અમદુપુરાના ચોકમાં વાદળી ટોપીઓનું વાદળ છવાઈ ગયું હતું. રીપબ્લિકન પક્ષના હજારો કાર્યકરો હાથમાં વાદળી ઝંડા સાથે, માથે વાદળી ટોપીઓ પહેરીને, ઉઘાડા પગે ‘ડો. બાબાસાહેબ આઁબેડકર અમર રહો’, ‘નહીં રૂકેગા, નહીં રૂકેગા ભૂમિહીનોં કા મોર્ચા નહીં રૂકેગા’ જેવા નારાઓ સાથે તે વખતની ગુજરાત વિધાનસભા (હાલની સિવિલ હોસ્પિટલ)ને ઘેરો ઘાલવા નીકળી પડ્યા હતા.

ત્યારે ગુજરાતમાં નરેન્દ્ર મોદીનેય શરમાવે એવી તુમાખી ધરાવતા, તોછડા મુખ્યપ્રધાન કોંગ્રેસના જીવરાજ મહેતા હતા, જેમણે આ આંદોલનના એક મહિના પહેલા આવેદનપત્ર આપવા આવેલા રીપબ્લિકન પક્ષના પ્રતિનિધિમંડળ સામે બાબાસાહેબ વિષે અસભ્ય ઉચ્ચારણો કરેલા. પરીણામે વીફરેલા દલિતોએ ઇતિહાસમાં ક્યારેય ના થયું હોય તેવું અભૂતપૂર્વ ભૂમિ આંદોલન કરેલું, હજારો લોકોએ કારાવાસ વેઠલો, ગામડાઓમાં દલિતોએ હજારો એકર સરકારી જમીનનો કબજો લઇને ખેતી કરવા માંડેલી, સરકાર ત્રાહિમામ પોકારી ગયેલી અને છેવટે સરકારને ગુજરાત ખેતી જમીન ટોચમર્યાદા કાયદો, 1961 ઘડવાની ફરજ પડેલી.

આવા ઐતિહાસિક અમદુપુરાના ચોકમાં આ 14મી એપ્રિલે આંબેડકરી યુવા સંગઠને બાબાસાહેબની 127મી જન્મજયંતીની શાનદાર ઉજવણી કરી. આંબેડકરી ચળવળના જુના જોગી જયંતી ઉસ્તાદનું જાહેર સન્માન કર્યું. જયંતી ઉસ્તાદ એટલે 1985માં ગાંધીનગરમાં નીકળેલી ચાર લાખની દલિત-આદિવાસીની રેલી ટાણે ગુજરાત વિધાનસભા પર વાદળી ઝંડો ફરકાવવા ચડેલો એક ઝુઝારુ યુવાન. રાજુ સોલંકીએ એ રેલીને યાદ કરીને જણાવ્યું કે તેઓ ત્યારે જયંતી ઉસ્તાદની સાથે હતા. હાલ એમના 65 વર્ષ થયા છે. પરંતુ હજુ એ જ મિજાજ સાથે સભાઓ સંબોધે છે. આવા જયંતી ઉસ્તાદનું સન્માન કરીને આંબેડકરી યુવા સંગઠને સરસ કામ કર્યું.

અમદુપુરામાં સભા થાય અને દલિત પેંથરના લડાકુ નેતા નારણ વોરાને યાદ કરવામાં ના આવે તો કેમ ચાલે? રાજુ સોલંકીએ પ્રવચનમાં નારણ વોરાને યાદ કર્યા અને કહ્યું કે આખી જિંદગી મીલમાં નોકરી કર્યા પછી નિવૃત્તિ ટાણે એ માણસને પીએફ અને ગ્રેજ્યુઇટી ના મળે, કેમ કે એણે દલિત આંદોલન પાછળ એટલી બધી રજાઓ પાડી હોય. આવા માણસના પરીવારને મદદ કરવા ‘નારણ વોરા સન્માન સમિતિ’ની રચના કરવામાં આવે. લોકોએ આ દરખાસ્તને તાળીઓના ગડગડાટથી વધાવી લીધેલી અને સ્થાનિક આંબેડકરી યુવા સંગઠન હવે આ યોજના સૌના સહકારથી અમલમાં મુકશે.

અમદુપુરા નરોડા રોડનો એક અર્થમાં ગેટવે છે. અહીંથી શરૂ થતા નરોડા રોડ પર સહેજેય એક લાખ દલિતો વસે છે. અહીં શિક્ષણ માટે એક સેન્ટર શરૂ કરવામાં આવે તો સમગ્ર રોડ પર વસતા દલિતો જ નહીં દેવીપૂજક જેવી અન્ય પછાત જાતિઓ બાળકોને પણ એનો લાભ મળે, એવું સૂચન રાજુ સોલંકીએ કર્યું. ટૂંક સમયમાં આ સૂચનને પણ યોગ્ય રીતે અમલમાં મુકવા સૌ સક્રિય થશે. સભાના અંતે બાબાસાહેબના શિક્ષિત બનોના સૂત્રને સાકાર કરવા સૌએ શપથ લીધા. આખુ વર્ષ ચાલે એટલી ઉર્જા આ એક કાર્યક્રમથી મળી ગઈ.

ભરત ડોડીયા અને એમની ટીમને જય ભીમ. નીલા સલામ.





October 21, 2017

ભારતમાં શિક્ષણ અને શિક્ષકો ની સ્થીતી

By Dinesh Makwana  




એનડી ટીવી ના રવિશકુમારના રિપોર્ટમાં એક ચોંકાવનારી વાત સામે આવી જે જાણીને તમે પણ આઘાતથી આશ્ચર્ય પામશો. 

અમેરિકાની યુનિવર્સિટીઓમાં પચાસ ટકાથી વધુ શિક્ષકો જેને આપણે પ્રોફેસર કે લેકચરર કહીયે છે તેઓ કાયમી નથી, હંગામી ધોરણે કામ કરી રહ્યા છે. ગાર્ડીયન નામના અખબારની માહિતિ પ્રમાણે પ્રોફેસરો પોતાનું ઘર ચલાવવા બીજું વધારાનું કામ કરે છે જેમાં કેટલાક ટેક્ષી ચલાવે છે, કેટલાક ક્લબમાં કામ કરે છે. એક સ્ત્રી પ્રોફેસર પોતાના ઘરને ચલાવવા સેકસ વર્કર બની છે. પણ આ હંગામી પ્રોફેસરોનો પગાર અમેરિકન સરકાર વધારતી નથી. જો આ હાલત અમેરિકા જેવા વિકસિત દેશની હોય તો બીજા દેશની વાત જ શુ કરવી. દર વર્ષે શિક્ષા માટેનુ બજેટ ઘટતું જાય છે. પ્રોફેસરોને પુરા સમય કે અમુક કલાકોથી વધારે કામ આપવામાં આવતુ નથી જેથી તેમને હેલ્થ ઇન્યુરન્સ આપવો ના પડે. ક્યારે નોકરી છુટી જશે તેના માટે કોઇ ગેરંટી નથી. તલવારની ધાર પર કામ કરતા રહે છે. તેઓ પોતાના બાળકોને સારી સ્કુલ કે કોલેજમા ભણાવી શકતા નથી.

ભારતમાં લગભગ દરેક જગ્યાએ આ સ્થિતિ છે. સરકારી કોલેજમા છેલ્લા ૧૦ કે ૧૫ વર્ષથી ભરતી થઇ નથી. હંગામી ધોરણે કે પાર્ટ ટાઇમ ધોરણે તો કોઇ જગ્યાએ ગેસ્ટ ફેકલ્ટીના નામે શિક્ષણ અપાઇ રહ્યુ છે. 

દિલ્હી યુનિવર્સિટી સંલગ્ન જે કોલેજો છે તેમાં આ હંગામી શિક્ષકોનો પગાર ૨૪૫૦૦ થી વધુ નથી. દિલ્હીમાં એક ટેક્ષી ચાલક મહીને ૫૦૦૦૦ થી વધુ કમાઇ શકે છે ત્યારે ભવિષ્યનું ઘડતર કરનારા આ પ્રોફેસરોની હાલત શુ હશે. એનડીટીવી પર તેઓ જે ઘરમા રહે છે, જે વાતાવરણમાં રહે છે તે દ્રશ્યો બતાવવા મા આવ્યા. આપણા ગામડાના ગરીબ માણસો કરતાય બદતર હાલતમાં આ શિક્ષકો રહે છે. આ બધા ની પાસે પુરેપુરી શૈક્ષણિક લાયકાત છે.UGC  ની પરીક્ષા પાસ કરી છે. MPhil કે PhD થયેલા આ શિક્ષકોના ચહેરા પર નિરાશા અને રોષ છે. શિક્ષણનો વ્યવસાય આજેય ઉમદા ગણાય છે જયાં ભ્રષ્ટાચાર લગભગ શુન્ય છે પણ તેમની સ્થિતિ વિશે સરકાર કે બીજાને કોઇ ચિંતા નથી.

મધ્યપ્રદેશ મા આનાથી વધારે ખરાબ હાલત છે. લગભગ દરેક સરકારી કોલેજમા માત્ર દસ ટકા જ કાયમી શિક્ષકો છે બાકીના મહેમાન તરીકે છે. આ બધાની પાસે પુરી શૈક્ષણિક લાયકાત હોવા છતા તે બધાનો પગાર ૮૦૦૦ થી વધુ નથી. 

પંજાબમા ૧૯૯૬ પછી ભરતી થઇ જ નથી.ઉતરાંચલ મા પણ આ જ સ્થિતિ છે. 

અમારું ખાતું એટલે કે શ્રમ મંત્રાલય મોંઘવારી ના આંકડા પ્રમાણે દર છ મહિને ન્યુનતમ મજદુરી ના આંકડા બહાર પાડે છે, એટલે કે તેનાથી ઓછો પગાર આપી શકાય નહી. અત્યારે અમદાવાદ જેવા શહેરમાં ૫૪૦, વડોદરા કે સુરત કે રાજકોટ જેવા શહેરમાં ૪૫૯ અને બાકીના તમામ વિસ્તારોમાં ૩૫૯ જેટલો ઓછામા ઓછું અથવા અભણ મજુરને પગાર તરીકે ચુકવવામા આવે છે. 

સામી બાજુએ જે PhD કે MPhil થયા છે તેમને આ  અભણ મજુરો કરતા ઓછો પગાર ચુકવાય છે. 

બેરોજગારી એટલી બધી છે કે તમને આવા શિક્ષિત મળી રહે છે. સેલ્ફ ફાયનાન્સ કોલેજોની વાત જ કરવા જેવી નથી. ૧૫૦૦૦ પર સહી કરાવશે અથવા બેન્કમા ટ્રાન્સફર કરશે પરંતુ હકીકતમા ૮૦૦૦ કે ૯૦૦૦ થી વધુ તેમને મળતા નથી. 

બંધારણ પ્રમાણે સમાન કામ સમાન વેતન છે પરંતુ કોઇ કોર્ટ આ બાબતમાં કશુ કરતી નથી. દરેક રાજ્યમાં આ સ્થિતિ છે.  કાયમી પ્રોફેસર ૭૫૦૦૦ થી વધુ પગાર લે છે અને પેલો ૧૦૦૦૦ મા વધારે કામ કરે છે. મોંઘવારી બંને માટે સરખી છે પણ તેમના માટે લડનારુ કોઇ નથી. તેમની પાસે કોઇ નિમણૂક પત્ર નથી, હંગામી ધોરણે કામ કરે છે અને તેથી બીજા સેમેસ્ટરમા તેમને નોકરી મળશે કે નહી તેની ગેરંટી જ નથી. 

આખી દુનિયામાં સૌથી માનપાત્ર શિક્ષકો આપણે ત્યાં સૌથી વધુ દુખી અને મજબુર છે. પણ અખબારો કે ચેનલોને તેમના સમાચાર મા રસ નથી. નેતા હિન્દુ મુસ્લિમ પર ભાષણઆપતા રહે છે. પણ ભવિષ્ય ઘડનારાની સ્થિતિ વિશે વિચારવાનો કોઇને સમય નથી. 

જો આ સ્થિતિ જનરલ કેટેગરીની હોય તો તેનાથી વધુ દયનીય આપણી છે.  કેટલાય ને નોકરી નથી. દરેક નસીબદાર નથી કે લાયકાતમાં મેરીટ નથી. 

અને આપણે જય ભીમ કરતા રહીયે છે. અને આ દેશને મહાન કહેતા રહીયે છે.

દિનેશ મકવાણા
૪/૧૯/૨૦૧૭ અજમેર

October 16, 2017

વાતો તો બધા ચાંદ તારા તોડવાની કરે છે, પરંતુ ગ્રાઉન્ડ રીએલિટી શું છે?

By Raju Solanki  || 07 October 2017 



વાતો તો બધા ચાંદ તારા તોડવાની કરે છે, પરંતુ ગ્રાઉન્ડ રીએલિટી શું છે?
આજકાલ અત્યાચારોના મુદ્દે ઘણા લોકો એવું કહે છે કે, આપણે દલિતો શિક્ષિત થઈ ગયા છીએ, સંગઠિત પણ થઈ ગયા છે હવે તો સંઘર્ષ જ છેડવાની જરૂર છે. આરપારની લડાઈ લડી નાંખીએ. કોઈ કહે છે હવે તો બંદૂકો ઉઠાવી લો. તો કોઈ કહે છે, સત્તા પ્રાપ્તિ વગર બધું જ નકામું. વાતો તો બધા ચાંદ તારા તોડવાની કરે છે, પરંતુ ગ્રાઉન્ડ રીએલિટી શું છે? ચાલીઓમાં રહેતા દલિતોની સામાજિક અને શૈક્ષણિક સ્થિતિ ખરેખર શું છે?
વર્ષ 2009માં મેં અમદાવાદ શહેરના રાજપુર-ગોમતીપુર વિસ્તારની 20 ચાલીઓના 1052 કુટુંબોનો સરવે કરાવ્યો હતો. સરવેના પરીણામો ભયાનક અને ચોંકાવનારા હતા. સરવે હેઠળના 4026 વિદ્યાર્થીઓ પૈકીના 2157 એટલે કે 54.11 ટકાએ અધવચે ભણતર છોડી દીધું હતું. આ 1052 કુટુંબોમાં 235 "સત્તાવાર" બીપીએલ કુટુંબો હતા અને 376 "બીપીએલ કાર્ડથી વંચિત કુટુંબો" હતા. 611 કુટુંબોમાં પતિ-પત્ની બંને મજુરી કરે તો પણ માસિક આવક રૂ. 3500થી પણ ઓછી હતી.
પશ્ચિમ બંગાળના મહિલા, બાળ અને સમાજ કલ્યાણ વિભાગ તેમજ યુનિસેફની મદદથી કોલકાતાની જયપ્રકાશ ઇન્સ્ટિટયૂટ ઑફ સોશલ ચેન્જે કોલકાત્તાના રેડ લાઇટ એરીયા સોનાગાછી વિસ્તારમાં એક સરવે કરાવ્યો હતો. તેમાં નોંધાયું હતું કે, ધોરણ પાંચથી સાતના બાળકોમાં અને ખાસ કરીને છોકરીઓમાં ડ્રોપ આઉટ રેટ અત્યંત ઉંચો છે. આ સરવેમાં 1200 સેમ્પલ કુટુંબો આવરી લેવામા આવ્યા હતા અને જણાયું હતું કે 2003 બાળકો કયારેય શાળાએ ગયા નથી, 384 બાળકોએ પૂર્વ-પ્રાથમિક કક્ષાએ જ શાળા છોડી દીધી હતી, જયારે માત્ર 13 બાળકો ઉચ્ચા માધ્યમિક કક્ષામાં જઈ શક્યા હતા." અમદાવાદના રાજપુર-ગોમતીપુર વિસ્તારના દલિતોના બાળકો અને કોલકાતાની સોનાગાછી વિસ્તારની સેક્સવર્કર્સના બાળકોની સ્થિતિમાં ઝાઝો ફેર નથી.
રાજપુર-ગોમતીપુર વિસ્તારના એ 243 બાળમજૂરોની વાત સૌ પહેલા કરીએ. ગુજરાતના શાસકો અને એમના અધિકારીઓ સમાજ-વ્યવસ્થાનો સૌથી ઘાતકીપણે ભોગ બનેલા લોકો માટે સંસ્કૃતમય પદાવલીઓ યોજવામાં ઉસ્તાદ છે. તેઓ બાળકો માટે 'બાળ શ્રમયોગી' શબ્દ વાપરે છે, પરન્તુ આપણે એમને બાળ મજૂરો જ કહીશું. આ બાળકોમાં ચૌદ વર્ષથી નીચેના 21 બાળ મજૂરો, 15 વર્ષના વયના 27 બાળમજૂરો, 16 વર્ષના વયના 28 કિશોર મજૂરો, 17 વર્ષના વયના 51 મજૂરો અને 18 વર્ષની વયના 107 કહેવાતા પુખ્ત મજૂરો જોવા મળ્યા, જેમણે છેક 14 વર્ષની વયથી પોતાના પરીવારને ટેકો કરવા મજૂરીનો રાહ પકડી લીધો હતો, જેમાં 90 છોકરાઓ અને 17 છોકરીઓ હતી.
સરવેમાં ખાડાવાળી ચાલી, વોરાની ચાલી, શકરા ઘાંચીની ચાલી, હીરા ઘાંચીની ચાલી, સળિયાવાલી ચાલી, હવાડાની પોળ (મહાસુખરામની ચાલી, પોપટીયા વડ, જીવરામ ભટ્ટાની ચાલી), કુંડાવાલી કાનજીભાઈ કાલીદાસ ચાલી, પોસ્ટ ઓફિસ સામે, અબુ કસાઈની ચાલી, પોસ્ટ ઑફિસ સામે, હીરાલાલની ચાલી, દૂધવાળી લાઇન, સુથારવાડાની પોળ, જૈન દેરાસર, મહેબૂબ બિલ્ડીંગ, મણિયારવાડો, મરીયમબીબી મસ્જીદ, ચંદા મસ્જીદ, ઝુલતા મીનારા(અમનનગર છાપરા, બીબી મસ્જીદ, તુલસી પાર્ક)નો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.
ડ્રોપ-આઉટની પેટર્ન જોઇએ તો સાતમાંથી દસમાં ઘોરણમાં જતા ડ્રોપ-આઉટનું પ્રમાણ વધતું જાય છે. અને દસમું ઘોરણ ડ્રોપ- આઉટની પરાકાષ્ટા છે. મોટા ભાગના બાળકો દસમા ઘોરણને વટાવી શકતા નથી. આમાંના નેવું ટકા બાળકો અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની શાળાઓમાં ભણે છે, જ્યાં વર્ષમાં 200 દિવસનું શૈક્ષણિક કાર્ય પૂર્ણ થતું નથી. વર્તમાન સરકારની વિજયોત્સવો, કાર્નીવલો અને મહોત્સવો ઉજવવાની ઘેલછાએ દલિત બાળકોને શાળાઓ છોડાવવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી છે. સાબરમતી રીવર ફ્રન્ટ ઉપર ચોજાએલા આંતરરાષ્ટ્રીય પંતગ મહોત્સવમાં વહેલી સવારથી 7500 બાળકોને હાજર કરી દેવામાં આવ્યા હતા. કાંકરીયા કાર્નિવલના ઉદ્દ્ઘાટન સમારોહમાં 10,000 બાળકોને કલોકો સુધી ભર તડકામાં ઉભા રાખવામાં આવ્યા હતા.
સરવે હેઠળના વિસ્તારોમાં મુખ્યત્વે દલિત-મુસ્લિમ સમુદાયો વસે છે. પચ્ચીસ-ત્રીસ વર્ષ પહેલાં આ વિસ્તારોમાં લાલ ઝંડાની આણ હતી. એ વખતે સમ્રગ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં સીપીએમના એક માત્ર કોર્પોરેટર અહીંથી ચુંટાયા હતા. વીસ-પચીસ વર્ષ પહેલા આ વિસ્તારો કોમી એખલાસની મિશાલ સમાન હતા. બનેં કોમો સંપથી રહેતી હતી. 1981ના અનામત વિરોધી રમખાણો પછી આ સંપ રહ્યો નથી. એના કારણો ગમે તે હોય, પરિણામ તમારી નજર સામે છે. નદીની પેલે પાર નવરંગપુરા, નારણપુરા, સેટેલાઇટ વિસ્તારોમાં એક કિશોર ભણવાના ટેન્શના કારણે આપઘાત કરે તો, છાપાઓમાં મોટી હેડલાઇનો બને છે. દલિત-મુસ્લિમ વિસ્તારોમાં હજારો કિશોરો આર્થિક બેહાલીના કારણે ટેન્શનમાં ભણી જ શકતા નથી તો એની નોંધ કોણ લે છે?
ચૂંટણી આવી રહી છે, ત્યારે દલિતો-મુસ્લિમોના બુદ્ધિજીવીઓ શિક્ષણના મુદ્દે શું વિચારે છે?

October 07, 2017

આ અત્યાચારનું શું?

By Raju Solanki  || 07 October 2017 


અમદાવાદના રાજપુર ગોમતીપુર વિસ્તારમાં મગન કુંભારની ચાલી, ખાડાવાળી ચાલી અને કુંડાવાળી ચાલી કે પછી નરોડા રોડ પર અશોક મિલની ચાલી અને કલેક્ટરની ચાલી કે પછી અસારવામાં અનાજ ગોડાઉનના છાપરા અને કડીયાની ચાલી કે પછી ઓઢવમાં સોનીની ચાલી અને જનતાનગર કે પછી વાડજમાં રામાપીરનો ટેકરો અને ગાંધીનગરનો ટેકરો, આવી હજારો ચાલીઓ અને સેંકડો ટેકરાઓમાં દર વર્ષે જન્મતા છ લાખ બાળકોના લલાટે લખાયેલું છે કે તમારે મોટા થઇને તમારા ઘરની બાજુની પેલી ગંધાતી સરકારી સ્કુલોમાં ભણવાનું છે,
જ્યાં તમારે તમારી જિંદગીના બહુમૂલ્ય વર્ષો રીતસર વેડફવાના છે,
જ્યાં કહેવાતા ભણતર પછી તમે ઢબૂ પૈસાના ઢ થઇને બહાર નીકળવાના છો અને માંડ માંડ આઠમુ-દસમુ ભણ્યા પછી તમે કમરતોડ ખાડા ખોદવામાં, સાયકલ લઇને કુરીયર સર્વિસમાં ઢસરડા કરવામાં, સીક્યુરિટીના કપડાં પહેરી મૉલમાં સીસોટીઓ મારવામા અને સલામો ઠોકવામાં તમારી બાકીની જિંદગી પૂરી કરવાના છો.
દર વર્ષે છ લાખ બાળકોના ભવિષ્યમાં ઓપરેશન બ્લેકબોર્ડના નામે અંધારુ કરનારાઓના કોઈ છાજિયા લેવાતા નથી. દર વર્ષે છ લાખ બાળકોને મૂછો વગરના નમાલા બનાવનારી શિક્ષણ વ્યવસ્થા સામે કોઈનું લોહી ઉકળતું નથી. શરમની વાત છે.
દર વર્ષે છ લાખ બાળકોના નાગરિક તરીકેના અધિકારો છીનવાઈ જાય એને તેને કોઈ અત્ચાચાર પણ ગણતું નથી. ક્યાંક કોકને ટપલી પડી કે કોકને કોઈ ગાળ બોલ્યું કે કોકને કોઈએ છરી મારી તો મીડીયામાં કાગારોળ થઈ જાય છે. અહીં છ લાખ બાળકોને જિંદગીભર ટપલીઓ ખાતા કરી દેનારા શિક્ષણ અંગે એક શબ્દ ઉચ્ચારાતો નથી.
કમાલ છે. તમારા બધાની સંવેદનશીલતા.
ધન્ય છે તમારી ચળવળો.
ધન્ય છે તમારા આંદોલનો.
ધન્ય છે તમારી કર્મશીલતા
ધન્ય છે તમારી નેતાગીરીઓ.

October 03, 2017

આંદોલનો અને રાજનીતિ

By Raju Solanki  || 1 October 2017 at 15:55



એ કેટલું આઘાતજનક છે કે ગઈકાલે એક્સપ્રેસ અડ્ડામાં ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીને કોઇએ એવો સવાલ જ ના પૂછ્યો કે છેલ્લા વીસ વર્ષથી તમારા પક્ષે ગુજરાતના શિક્ષણનું ખાનગીકરણ કરીને જે પત્તર ઠોકી છે એમાંથી બહાર નીકળવાનો કોઈ માર્ગ તમારી પાસે છે કે કેમ? કે પછી રાષ્ટ્રીય સ્તરે નીટની પરીક્ષામાં ગુજરાત બોર્ડના ઉમેદવારોની સીબીએસઈ ભણેલા રઇશજાદાઓ સામે સ્પર્ધામાં ટકવાની અક્ષમતાનો તમારી પાસે કોઈ હલ છે ખરો? કે પછી કિસાનોની આત્મહત્યાઓ અને યુવાનોની બેકારીને નાથવાનો કોઈ રોડ મેપ છે કે કેમ?
આવા સવાલો પૂછવાના બદલે રૂપાણીને ફલાણા આંદોલનખોરો વિષે ટીપ્પણી કરવા જણાવવામાં આવ્યું હતું. અને રૂપાણીએ કહ્યું કે એમણે ચૂંટણી લડવી જોઇએ, જેથી એમની લોકપ્રિયતાની કસોટી થાય. જાણે અમુક લોકોના રાજકારણમાં જોડાવાથી પ્રજાની કારમી સમસ્યાઓ હલ થઈ જવાની હોય.
એક્સપ્રેસ અડ્ડાની કાલની બેઠકમાં ગુજરાતના જાણીતા કેળવણીકારો પણ હતા, પરંતુ તેમણે પણ રૂપાણીને ગુજરાતીઓની શૈક્ષણિક દુર્દશા અંગે કોઈ સવાલો ના કર્યા. કદાચ એમને અડ્ડાની બેઠકોનું છાપાની પહેલા પાની બોટમ સ્ટોરી સિવાય કશું જ વજુદ નથી તેની ખબર હશે.
શું મોદી કે શું રાહુલ કે શું રૂપાણી – રાજકારણમાં એમના આવવાથી લોકોને શું ફરક પડ્યો છે? કેટલાક ભક્તોને મંજીરા વગાડવાના મનગમતા પ્રતીકો મળ્યા છે કે બીજું કંઈ? તમારા નેતાઓની આખરી કસોટી તો એ જ છે કે લોકોના પ્રશ્નો ઉકેલવાની એમની કેટલી આવડત છે.
ગુજરાતમાં શિક્ષણ, આરોગ્ય, નોકરીના સવાલો ઉકેલવામાં મોદીની નિષ્ફળતાને કારણે છેલ્લા એક વર્ષમાં આંદોલનો આવ્યા છે. કોંગ્રેસે એનો લાભ ઉઠાવ્યો છે એટલું જ. રૂપાણીએ કોંગ્રેસને દોષ દેવો ના જોઇએ. પાંત્રીસ વર્ષ પહેલાં એમના પક્ષે પણ અનામત આંદોલનોનો ઉપયોગ કે દુરુપયોગ કોંગ્રેસવિરોધી લાગણીઓ ભડકાવવામાં કર્યો હતો. આંદોલનો તો લોકશાહીમાં પ્રજાને મુરખ બનાવવા થાય છે. સત્તા પર તો મુડીવાદીઓ, બિલ્ડરો, માલેતુજારો જ આવે છે. પક્ષ કોઈ પણ હોય.


September 05, 2017

શિક્ષક દિન ના દિવસે ખરા શિક્ષક સાવિત્રી બાઈ ફૂલે ને ઓળખો

By Vinkesh Bauddh || 05 Sep 2017


ફૂલે દંપતી જાણતા હતા કે જો સમાજ ને સુખી અને સ્વાભિમાની બનાવવો હોય, અને આવા અનર્થ થી બચાવવો હોય તો આપણે શિક્ષણ ની વ્યવસ્થા કરવી પડશે. શિક્ષિત કર્યા વગર સમાજ નો ઉદ્ધાર સંભવ નથી,
આપણે લોકો શબ્દો ને સમજવામાં ભૂલ કરીએ છીએ, બાબા સાહેબ એ કહ્યું "શિક્ષિત બનો"..આપણે પોતે ભણી લઈએ છીએ અને પછી કહીએ છીએ મેં તો બાબાસાહેબ ના આદેશ નું પાલન કર્યું અને હું શિક્ષિત બની ગયો છું...મારા બે છોકરા વકીલ બની ગયા , એન્જીનીઅર બની ગયા ,ડૉક્ટર બની ગયા...મારો પરિવાર તો બાબાસાહેબ ની વાતો નું અનુસરણ કરે છે.

આ જ્ઞાન અધૂરું છે..
આપણે સાવિત્રી બાઈ ફૂલે ના જીવન થી સમજવાનું છે, તેમણે કોઈ એક ને નથી ભણાવ્યા પણ અનેકો એનકો બાળકો ને શિક્ષિત કરવા માટે શાળા ઓ ખોલી હતી, એક શાળા નઈ પણ એક એક કરીને ૧૭ શાળાઓ ખોલી ને શિક્ષણ ની વ્યવસ્થા કરી હતી...
શિક્ષા ની વ્યવસ્થા પણ એવા સમય માં કરી કે, જે સમય એ લોકો આપણ ને અડકવું પણ પાપ સમજતા હતા.. આ કાર્ય પણ એવી જગ્યા થી શરૂ કર્યું કે જ્યાં છુઆ-છુત નો પ્રકોપ સૌથી અધિક હતો..
પુના માં પેશ્વા ઓ નું રાજ હતું..પેશ્વા ઓ એ આપણા લોકો સાથે બહુ અનર્થ કર્યું. અછૂતો ના ગળા માં માટલી અને કમર પર ઝાડુ બાંધવા માટે પણ પેશ્વા ઓ એ આપણ ને બાંધ્ય કર્યા, પુરા પેશ્વા રાજ્ય માં બ્રાહ્મણો નું વર્ચસ્વ હતું..શુદ્ર હોવું બહુ મોટો અપરાધ હતો ,એવા ક્ષેત્ર માં શિક્ષણ ની વ્યવસ્થા કરવું કોઈ નાનું કામ નહોતું...
એક બીજી ઘટના મહાત્મા જ્યોતિબા ફૂલે એમના બ્રાહ્મણ મિત્ર ના લગ્ન માં ગયા હતા ત્યાં એમને બ્રાહ્મણો એ અપમાનિત કર્યા હતા ત્યારે જ્યોતિબા ફૂલે ના મનોબળ ને ઠેસ પહોંચી હતી અને બહુ દુઃખી થયા હતા ત્યારે માતા સાવિત્રી બાઈ ફૂલે મહાત્મા જ્યોતિબા ફૂલે ને કહે છે.."તમે જાણો છો? તમે એક અપમાન ની ઘટના થી આટલા બધા બેચેન થઈ ગયા છો કે ઘર ની બહાર નીકળવાનું સાહસ પણ નથી જૂટાવી રહ્યા અને આ સમાજ તો પળ પળ અપમાનિત થઈ રહ્યો છે.તમે હિમ્મત થી કામ લો,ઉઠો! અપમાનિત થઈને ઘર માં બેસી રહેવું એ કાયરતા છે અને આ કાયરતા આત્મહત્યા સમાન છે..તમારા માં હિમ્મત છે અને જે લોકો એ , જે વ્યવસ્થા એ તમને અપમાનિત કર્યા છે એને નેસ્તાનાબૂદ કરો ,હું તમારી સાથે છું.."
તો આવા હતા લાખો કરોડો બહુજનો ના માતા સાવિત્રી બાઈ ફૂલે..
આજે કરોડો બહુજન ડૉક્ટર ,વકીલ ,એન્જીનીઅર બને છે એ ત્યારે સાવિત્રી બાઈ ફૂલે એ સંઘર્ષ કર્યું હતું તેનું પરિણામ છે ,આવી ઘટના ઓ એ જ બાબાસાહેબ ને પ્રેરના આપી હતી...

આપણા સાચા શિક્ષક ને શિક્ષક દિન ના દિવસે યાદ કરીએ આપણી આવનારી પેઢી ને અવગત કરીએ કે આ લોકો જ આપણા સાચા શિક્ષક હતા.
જય ભીમ
જય સાવિત્રી
જય સંવિધાન...

August 04, 2017

"Ego" : Just a three letter word, Which can destroy a big twelve word called Relationship.

By Dinesh Makwana  || 01 Aug 2017
(Image Source Google)


In every human, the self-respect is inbuilt, and you can forgive and forget when your self-respect is broken. This love to self-respect starts from child hood. A small child when felt ignored it starts crying because of crack in his self-respect. Each and everyone should have self-respect, but the problem starts when it goes beyond certain limit and converts into EGO.

There is a thin line between SELF RESPECT & EGO. So when we go cross certain limit we don't know our relation, beautiful relationship may break, you feel your ego is broken when some one is lower in all respect go ahead. But what do and how can we control. One example.

In Vadodara, me and my daughter went to Big Bazaar for small shopping. At the main entrance, I was stopped by a security guard for routine check up. I went directly from office and therefore in a little egoistic manner I brought out my Identity Card and showed him, I am a Government Officer. He looked at me and allowed me to get in. While going inside my daughter looked unhappy and told me, "Papa he was performing his duties only, nothing else, you should co-operate him." I got confused, she was right. The effect of Govt Officer was slowly reduced and came down to the earth. I felt it was my mistake. I went directly to Security Guard and told sorry. The heavy weight of my head was coming down. The guard was smiling, I made him realise his existence.

Even though the security guard is not my relative I felt that my self-respect should not become my ego which causes to break my relations with dear and near.

There is a little comparison with EGO and OVER CONFIDENT. Overconfident possess some qualities and abilities and still deserve success, but Egoistic not necessary be intelligent, he may be or not. The overconfident person though fails, may lose his fame, but never lose his relations. For the Egoistic person, some are praying to make him fail and subsequently he loses everything.

When a film 1942 A LOVE STORY came, there was a premier show in Maratha Mandir Talkies in Mumbai. Vidhu Vinod Chopra (3 idiot fame) was the producer. He sat along with great personalities like Amitabh, Jaya and Anil Kapoor and so on. When Movie started Jaya also stated eating something which produced little sound. Vinod Chopra stopped her and told everybody it was my film and nobody was allowed to take anything. Everyone shocked looking to egoistic nature of Vinod Chopra and each present in the Hall prayed for the failure of the film. The film was failed "in toto" (Totally or completely) and Vinod spoiled his relations with many.

In the end, you should have self-respect but be careful it should not convert into EGO


Dinesh Makwana
1/8/2017 Ajmer

कथा पढे..बार बार पढे..समझने का प्रयास करे

By Vijay Makwana  || 1 August 2017 at 23:25


प्राचिनपुराण की यह कथा मुझे बेहद पसंद है. मैथिलनगर में सुकेतु नामक लडका रहता था. संस्कारी और सर्वगुण संपन्न था.राजकुमार सा युवक! वयस्क होते ही उसकी शादी केतकी नामक सुंदर युवती से हो गयी. शादी के कुछ दिनो बाद सुकेतु को पता चला उसकी जिवनसंगीनी को शराब की लत है. और दिनभर जुआ खेलती है. पत्नी के इस दुर्गुणो से सुकेतु बहुत दुखी रहता था.पर विवश था अपनी पत्नी को समजाए तो कैसे समजाए? केतकी दिन ब दिन बिगडती जा रही थी. रात रात भर पुरुषो के कोठो पर नृत्य और मदिरा की महेफिलमें पडी रहती थी. घरमें सुकेतु आंसु बहाता रहता था. सुकेतु को माता पार्वती पर अखुट श्रद्धा थी. उसने २७ रवीवार का व्रत शुरू किया. अपनी पत्नी के दुर्गणो को स्वीकार कर लिया. सुकेतुने मन लगाकर अपनी पत्नी की सेवा करना शुरू कर दिया. पत्नी रात को देर से आये तो..उसे कंधा देकर पलंग पर लिटा देता था. हाथोमें लिपटे फुलो के गजरे निकाल फेंफ देता था. फिर हल्के हाथो से केतकी का सर दबाकर सुला देता था. सुबह केतकी के लिए नास्ता तैयार करना..दिनभर पत्नीपरायणा रहने लगा. माता पार्वती की भक्ति करनेमें समय व्यतित होने लगा. एक दिन केतकी जंगल से मदिरा का पात्र लिए गुजर रही थी. तभी उसने देखा एक युवान साधु बरगद के पेड के निचे अपने शिष्य-शिष्याओं को समजा रहा था 'नरा: नरकष्य कूपम्' अर्थात नर नरक का घडा है!! केतकी साधु को देखकर मुग्ध हो गयी.उसने साधु के सामने अभद्र हरकतें शूरू कर दी. जिससे क्रोधित होकर साधुने केतकी को श्राप दिया. 'हे कुलटा! कल के सूर्योदय से पहले तेरी मृत्यु होगी' केतकी का सारा नशा उतर गया. उसने घर आ कर सुकेतु को यह बात बतायी. पत्नीव्रता सुकेतु ने कहा..'प्रिया..सूर्योदय होगा तो तुम्हें कुछ होगा न? आप चिंता न करे देवी' सुकेतु ने सूर्यदेव को ध्यान लगाया.सूर्यदेव से काकलूदी की और कहा.."अगर मैं संपूर्णतया अपनी पत्नी को वफादार रहा होउं सच्चे मन अपनी पत्नी की सेवा की हो तो आप अपनी गति को रोक दिजीए" सूर्यदेव दुसरे दिन निकले नहीं..सर्वत्र अंधकार छा गया.तिनो लोक त्राहिमाम त्राहिमाम हो गए! फिर सभी देव-दानव-यक्ष माता पार्वती के पास गए.उनकी विनंति से माता पार्वती सुकेतु के पास आए.माताने सुकेतु और पत्नी केतकी को हजार वर्ष का आयुष्य प्रदान किया.कई वरदान दिए.सूर्योदय होता है..देव,गंधर्व,यक्ष,दानव,गण माता पार्वती का स्तुतिगान करते है..आकाश से पुष्पवृष्टि होती है! यहां केतकी निंद से उठती है.सब बातों का पता चलता है.वह सुधर जाती है..दोनों मिलकर लंबे दांम्पत्यजीवन का आनंद लेते है. मृत्यु बाद स्वर्गारोहण करते है. सार:पति अगर भक्तिवान पत्नीपरायण हो तो पत्नी को आधा पूण्य प्राप्त होता है.
#फुले_शाहू_आंबेडकर_वर्ल्ड
#विजयमकवाणा

Note : - ऐसी कोई कथा पुराणोमें नही मिलती..सारे आदर्श..सारे संस्कार..सिर्फ स्त्रीयों की जिम्मेदारी है..पुरुष तो उसकी पुण्य कमाई का आधा हिस्सा मुफ्तमें बटोरता है!