Showing posts with label savitribai Fule. Show all posts
Showing posts with label savitribai Fule. Show all posts

September 05, 2017

फूले दंपति : शिक्षा के असली प्रचारक

By Nilesh Rathod || 5 September 2017 

अन्धविश्वाश पाखंड मनुवाद ब्राह्मणवाद के विरुद्ध क्रांति करने वाले और बाबा साहब आम्बेडकर ने जिन्हें अपना वैचारिक गुरु माना था उस महान क्रांतिकारी दंपति राष्ट्रपिता ज्योतिबा फुले-सावित्रीबाई फुले को शिक्षक दिन पर सत् सत् नमन.
बहुजनो को ब्राह्मणवाद अन्धविश्वाश से मुक्त कराने और उनको शिक्षित करने के लिए जिन्होंने अपना घर तक छोड़ना पड़ा लोगो की आलोचना सहेनी पड़ी फिर भी अपने लक्ष्य पर अडिग रहकर उन्होंने बहुजनो को शिक्षित करने के लिए अपनी जान की बाजी भी लगादी थी.
उनके ऊपर ब्राह्मणों ने जानलेवा हमला करवाया था.
उनका मानना था कि पुरुष से ज्यादा अगर महिला शिक्षित होगी तो वह अपने परिवार को भी शिक्षित कर सकती है इसीलिए उन्होंने अपनी पत्नी सावित्रीबाई को भी शिक्षित करके उस काबिल बनाया की वे दूसरों को शिक्षा दे शके.
और इस क्रान्ति में सहभागी फातिमा शेख को भी सत् सत् नमन जिन्होंने सावित्रीबाई के साथ कंधे से कंधा मिलाकर बहुजनो को शिक्षा देने का काम किया.
आज उनकी वजह से ही बहुजन बेटिया पढ़-लिख कर उन्नति के सोपान सर कर रही है.


-:- शिक्षक दिवस -:-
  1. राधाकृष्णन ने 40 साल तक स्कूल कॉलेज मेँ पढाया... उन्होनेँ एक भी स्कूल नहीँ खोला,,,उन्होनेँ सिर्फ अपनी तनख्वाह के लिये ही पढाया था ज्योतिबा फूले ने 1848 मेँ भारत का प्रथम स्कूल खोला, तब तक तो बॉम्बे हाई स्कूल भी नहीँ खुला था... लड़कियोँ को पढाने के लिये कुल तीन स्कूल खोले !!
  2. राधाकृष्णन पर अपने ही शोध छात्र जदुब्नाथ की थीसिस को चुराने का आरोप लगा (इस पर मुकदमा भी चला) जिन्होंने उस थीसिस को किताब के रूप में छपवा कर नाम कमाया, ज्योतिबा फूले को जब लड़कियोँ को पढाने के लिये शिक्षिका नहीँ मिली, तब उन्होनेँ अपनी पत्नि सावित्री बाई को शिक्षण के लिये तैयार किया.
  3. राधाकृष्णन अपनी आय बढाने के लिये ट्यूशन पढाया करते थे शिक्षा के प्रचार प्रसार के लिये ज्योतिबा को अपने ही घर से निकलवा दिया गया... जाति से बहिष्कृत होना पड़ा.
  4. राधाकृष्णन अपने पीरियड मेँ बीस मिनट देर से कक्षा मेँ पहुंचते और दस मिनट पहले ही कक्षा से बाहर आ जाते थे 1853 में ज्योतिबा और सावित्री बाई ने अपने मकान में प्रौढ़ों के लिए रात्रि पाठशाला खोली.
  5. ज्योतिबा ने आज से 150 साल पहले 'कृषि विद्यालय' की बात की तब किसानोँ की दुर्दशा पर कोई समाज सुधारक बोलते नहीँ थे!!

शिक्षा के असली प्रचारक फूले दंपति को शत शत नमन !!
नीलेश राठोड

શિક્ષક દિન ના દિવસે ખરા શિક્ષક સાવિત્રી બાઈ ફૂલે ને ઓળખો

By Vinkesh Bauddh || 05 Sep 2017


ફૂલે દંપતી જાણતા હતા કે જો સમાજ ને સુખી અને સ્વાભિમાની બનાવવો હોય, અને આવા અનર્થ થી બચાવવો હોય તો આપણે શિક્ષણ ની વ્યવસ્થા કરવી પડશે. શિક્ષિત કર્યા વગર સમાજ નો ઉદ્ધાર સંભવ નથી,
આપણે લોકો શબ્દો ને સમજવામાં ભૂલ કરીએ છીએ, બાબા સાહેબ એ કહ્યું "શિક્ષિત બનો"..આપણે પોતે ભણી લઈએ છીએ અને પછી કહીએ છીએ મેં તો બાબાસાહેબ ના આદેશ નું પાલન કર્યું અને હું શિક્ષિત બની ગયો છું...મારા બે છોકરા વકીલ બની ગયા , એન્જીનીઅર બની ગયા ,ડૉક્ટર બની ગયા...મારો પરિવાર તો બાબાસાહેબ ની વાતો નું અનુસરણ કરે છે.

આ જ્ઞાન અધૂરું છે..
આપણે સાવિત્રી બાઈ ફૂલે ના જીવન થી સમજવાનું છે, તેમણે કોઈ એક ને નથી ભણાવ્યા પણ અનેકો એનકો બાળકો ને શિક્ષિત કરવા માટે શાળા ઓ ખોલી હતી, એક શાળા નઈ પણ એક એક કરીને ૧૭ શાળાઓ ખોલી ને શિક્ષણ ની વ્યવસ્થા કરી હતી...
શિક્ષા ની વ્યવસ્થા પણ એવા સમય માં કરી કે, જે સમય એ લોકો આપણ ને અડકવું પણ પાપ સમજતા હતા.. આ કાર્ય પણ એવી જગ્યા થી શરૂ કર્યું કે જ્યાં છુઆ-છુત નો પ્રકોપ સૌથી અધિક હતો..
પુના માં પેશ્વા ઓ નું રાજ હતું..પેશ્વા ઓ એ આપણા લોકો સાથે બહુ અનર્થ કર્યું. અછૂતો ના ગળા માં માટલી અને કમર પર ઝાડુ બાંધવા માટે પણ પેશ્વા ઓ એ આપણ ને બાંધ્ય કર્યા, પુરા પેશ્વા રાજ્ય માં બ્રાહ્મણો નું વર્ચસ્વ હતું..શુદ્ર હોવું બહુ મોટો અપરાધ હતો ,એવા ક્ષેત્ર માં શિક્ષણ ની વ્યવસ્થા કરવું કોઈ નાનું કામ નહોતું...
એક બીજી ઘટના મહાત્મા જ્યોતિબા ફૂલે એમના બ્રાહ્મણ મિત્ર ના લગ્ન માં ગયા હતા ત્યાં એમને બ્રાહ્મણો એ અપમાનિત કર્યા હતા ત્યારે જ્યોતિબા ફૂલે ના મનોબળ ને ઠેસ પહોંચી હતી અને બહુ દુઃખી થયા હતા ત્યારે માતા સાવિત્રી બાઈ ફૂલે મહાત્મા જ્યોતિબા ફૂલે ને કહે છે.."તમે જાણો છો? તમે એક અપમાન ની ઘટના થી આટલા બધા બેચેન થઈ ગયા છો કે ઘર ની બહાર નીકળવાનું સાહસ પણ નથી જૂટાવી રહ્યા અને આ સમાજ તો પળ પળ અપમાનિત થઈ રહ્યો છે.તમે હિમ્મત થી કામ લો,ઉઠો! અપમાનિત થઈને ઘર માં બેસી રહેવું એ કાયરતા છે અને આ કાયરતા આત્મહત્યા સમાન છે..તમારા માં હિમ્મત છે અને જે લોકો એ , જે વ્યવસ્થા એ તમને અપમાનિત કર્યા છે એને નેસ્તાનાબૂદ કરો ,હું તમારી સાથે છું.."
તો આવા હતા લાખો કરોડો બહુજનો ના માતા સાવિત્રી બાઈ ફૂલે..
આજે કરોડો બહુજન ડૉક્ટર ,વકીલ ,એન્જીનીઅર બને છે એ ત્યારે સાવિત્રી બાઈ ફૂલે એ સંઘર્ષ કર્યું હતું તેનું પરિણામ છે ,આવી ઘટના ઓ એ જ બાબાસાહેબ ને પ્રેરના આપી હતી...

આપણા સાચા શિક્ષક ને શિક્ષક દિન ના દિવસે યાદ કરીએ આપણી આવનારી પેઢી ને અવગત કરીએ કે આ લોકો જ આપણા સાચા શિક્ષક હતા.
જય ભીમ
જય સાવિત્રી
જય સંવિધાન...