Showing posts with label Andolan. Show all posts
Showing posts with label Andolan. Show all posts

February 26, 2018

બાબા સાહેબનું અધુરૂ મિશન હજીય અધુરૂ જ પડ્યું છે...

By Jigar Shyamlan ||  3 February 2018 at 9:16am


બાબા સાહેબ જ્યારે કાલેલકર કમિશન(1953) ના અધ્યક્ષ કાલેલકરને મળવા ગયા ત્યારની વાત છે.

કાલેલકર કમિશનનો સવાલ હતો કે...- '' તમે આખી જિંદગી પછાત સમાજોનાં ઉત્થાન માટે ખરચી કાઢી..,તમારા મતે પછાતો માટે શું કરવું જોઈયે....?

બાબા સાહેબે જવાબ આપ્યો કે- ''જો પછાત સમાજોનો ઉધ્ધાર કરવો હોય તો તેમાં મોટા માણસો પેદા કરવા જોઈયે..''

કાલેલકર આ વાત સમજી શક્યા નહી.... એમણે ફરી પુછ્યું.. '' મોટા માણસો પેદા કરવા એનો મતલબ...?

બાબા સાહેબે જવાબ આપતા કહ્યું...- '' જો કોઈ સમાજમાં 10 ડોક્ટર.., 15 વકીલ.. અને 20 ઈજનેરો પેદા થઈ જાય...તો એ સમાજની સામે આંખ ઉઠાવીને જોવાની કોઈની હિંમત નથી...''

આ ઘટનાના 3 વરસ બાદ 1956ની 18મી માર્ચ ના દિવસે આગરા ખાતે એક સભામાં બાબા સાહેબે બોલતા જણાવ્યું કે...- '' મને ભણેલા ગણેલા લોકોએ દગો દીધો છે. હું એમ માનતો હતો કે આ લોકો ભણી ગણી પોતાના સમાજની આગેવાની કરશે. પણ હું જોઈ રહ્યો છું મારી આજુબાજુ સાહેબોની ભીડ ઉભી થઈ રહી છે. જે પોતાનું પેટ ભરવામાં વ્યસ્ત છે.
કોઈને સમાજની પડી નથી.બધા જ પોતપોતાનો સ્વાર્થ સાધી રહ્યા છે."

મિત્રો.... આજે પછાત સમાજમાં 10 ના બદલે 10 હજાર ડોક્ટરો...., 15 ના બદલે 15 હજાર વકીલો તથા 20 ના બદલે 20 હજાર ઈજનેરો પેદા થઈ ગયા છે.

આપણાં પરદાદા આવીને ગયા.. આપણાં દાદા ય ગયા... આપણાં બાપા પણ જશે.... અને આપણેય જતા રહીશું.

છતાં બાબા સાહેબનું અધુરૂ મિશન હજીય અધુરૂ જ પડ્યું છે.

August 17, 2017

મુજે પઢે લીખે લોગોને ધોકા દીયા - બાબા

By Dinesh Makwana  || 15 August 2017



પક્ષ, અપક્ષ અને વિપક્ષ.
બંધારણ બન્યા બાદ અનામતની જોગવાઈઓને આધારે બહુજનોને ભણવાની અને ત્યારબાદ સરકારમાં નોકરી કરવાની તક મળી. આ પહેલા આ બહુજનોએ સ્કુલ પણ જોઇ નહોતી. વર્ષોની તકલીફો કે તિરસ્કાર માથી બહાર આવ્યા જ નહોતા. આપણને આ બધુ મળી શકે તે કોઇ માનવા તૈયાર જ નહોતુ. એક પુસ્તકમાં વાંચ્યું હતું કે કોઇ પણ રાષ્ટ્ર ને બરબાદ કરી નાખવો હોય તો તે રાષ્ટ્ર ના નાગરિકોની ઇચ્છા શકિત મારી નાખો.

આપણી ઇચ્છા શક્તિ મારી નાખવામા આવી હતી. બહુજનોથી કોઇ સ્વપ્નો જોઇ જ ના શકાય તેવું વાતાવરણ હતું. માર ખાવા અને સેવા કરવા આપણો જન્મ થયો હતો. કદાચ તે જ નસીબ કહેવાતા ભગવાનોએ લખ્યુ હતું. પણ તિરસ્કાર સિતમની પણ હદ પાર કરી દે તો દરેક દેશમા કોઇ ને કોઇ વિરલો પાક્યો છે જેણે વ્સવસથાને બદલી નાખવા પડકાર ફેંક્યો હોય. આ હજારો વર્ષથી ચાલી આવતી વ્યવસ્થાને બાબાએ પડકાર ફેક્યો, અંગ્રેજોને સમજાવવા સફળ રહ્યા. ક્રાંતિ વિશે વધુ વાત કરવી નથી કારણ કે આપ બધા તેનાથી વાકેફ છો. બાબા એવુ માનતા હતા કે હુ એકલો શિક્ષિત આટલુ કરી શકતો હોય તો હવે સમાજમા શિક્ષિતોની ફોજ આવશે અને ક્રાંતિ કરશે.પણ આ વધુ પડતી અપેક્ષા હતી. આપણા લોકોએ સુખ, સગવડ કે માન સમ્માન ભોગવવાની વાત તો દુર પણ જોયા જ નહોતા, તેથી જ્યારે આ બધુ મળ્યુ ત્યારે બાબાનો સંઘર્ષ ભુલી ગયા, અને સમાજથી દુર થઇ ગયા. જ્યારે બીજાના પ્રયતનોથી સફળતા કે સુખ મળે છે ત્યારે તેની કિંમત નથી હોતી. બાબા ના પ્રતાપે ભણી ગણીને નોકરી કરતા થયેલા ંઆ લોકો ને સંઘર્ષ કે મિશનથી દુર થતા જોઇને બાબાને કહેવુ પડ્યુ કે મને ભણેલા લોકોએ જ દગો આપ્યો છે.

પણ જેમ ઉપર કહ્યુ તેમ આ લોકો સુખ સગવડ ભોગવવામા અને માન મરતબો મેળવવાના ચકકરમા મુળ વાત ભુલી ગયેલા હોય તેમ દેખાય છે. બીજુ કે માત્ર તેમનુ એકલાનુ જ નહી તેમની બીજી પેઢીના સુખની ચિંતા કરીને તેઓ પોતાના સંતાનોમાં પણ વ્યસ્ત રહેવા લાગ્યા. હવે કશુ કરવાનું રહેતું નથી. એક ભ્રમમાં રાચવા લાગ્યા કે હવે સોનાનો સુરજ ઉગી ગયો છે અને હજારો વર્ષથી ચાલી આવતી પ્રથા ખતમ થઇ ગઇ છે. આ પ્રજાને કોઇ અનુભવ કડવા થયા નહી કે તેમણે બીજે નજર કરી નહી તેથી આ પ્રજા અળગી રહી તેથી બાબા ને આ ભણેલી પ્રજા માટે કહેવુ પડ્યું કે આ લોકોએ દગો કર્યો છે. પણ સ્થિતિ અને સંજોગો જોતા તે અર્ધસત્ય છે.

જેમણે આ વ્યવસ્થા બનાવી હતી તેમના માટે કુઠારાઘાત હતો. તેમને લાગ્યું કે જો આ રીતે ભણી ગણીને આ પ્રજા આગળ નીકળતી રહેશે

તેથી એક ચોક્કસ પ્લાન હેઠળ આ વ્યવસ્થા ફરી મજબુત થાય તેના પરોક્ષ પ્રયત્ન કર્યા. જેમાં તેઓ સીધા સંડોવાયેલા નથી માત્ર  તેમના ઁભેજાની પેદાશ છે. સમયનું ચક્ર પાછું ફરવા માંડ્યું. હકો બધા ભોગવવા મળતા પણ ધીમે ધીમે વ્યવહાર અસમાન વધુ થવા લાગ્યો. આ કદાચ મારી દષ્ટિએ સૌથી કપરો અને નાજુક કાર્યકાળ હતો. જો તે સમયે આપણી પ્રજાએ જબરદસ્ત પ્રતિઘાત આપ્યો હોત તો અત્યારની પ્રજાએ જે સંઘર્ષ કરવો પડે છે, કરી રહ્યા છે તે કદાય કરવો ના પડત. પણ એક પેઢીના બહુમુલ્ય વર્ષો નિષ્ક્રિય રહ્યા અને તેના પરિણામો આગળની પેઢી ભોગવી રહી છે. વચ્ચે એક્કા દુકા સંગઠનો કે વ્યકિતઓ કરતી રહી હતી પણ તે અપુરતુ રહ્યું.

"ગુજરાત માટે ૧૯૮૫ નું આંદોલન આપણને જગાડવા પુરતુ હતું પરંતુ મારી પેઢી બહુ સક્રિય રીતે કાર્યરત હોય તેમ દેખાતું નથી. શિક્ષણ દુર દુરના ગામડા સુધા પહોંચી ગયું હતું પણ સંઘર્ષ ક્યાંય દેખાતો નહોતો.", તેમ ૧૯૭૦ મા જેમને નોકરી મળી હતી તે વડીલ મને કહે છે.

નેતાઓની વાત કરવા જેવી જ નથી તે પહેલા હોય કે અત્યારે, તેઓ સમાજ કરતા પોતાના પક્ષને વધુ વફાદાર રહ્યા હતા અને હજુ રહ્યા છે. તેથી આપણા વોટ પર જીતીને સમાજથી અળગા રહ્યા. ઉતરપ્રદેશ મા એક સિતારો ચમકી રહ્યો હતો, પણ તેની અસર જોઇએ તેવી બીજા રાજ્યોમાં જે તે સમયે થવી જોઇતી હતી તે કદાચ ના થઇ શકી તે આપણી કમનસીબી કહી શકાય.

પણ હવે થોડા શિક્ષિત લોકો જાગી રહ્યા હતા. જેમને ૧૯૮૦ પછી નોકરી મળી હતી તેમાં મોટા ભાગના લોકો પાછા ફરી રહ્યા હતા. પણ સૌથી મોટો ફટકો ઉના કાંડ અને હાર્દિક પટેલના આંદોલને માર્યો. ૧૯૮૫ પછી જેમનો જન્મ થયો છે તેવી પેઢી બાબાના તમામ પુસ્તકો વાંચીને કટ્ટરવાદ સાથે આગળ આવી અને તેમણે આ સંઘર્ષની વ્યાખ્યા બદલી કાઢી. આ તમામ નવયુવાનો માત્ર  શિક્ષિત જ નહી, જબરદસ્ત પ્રતિભાશાળી છે. જેના પરિણામો જોવા મળી રહ્યા છે અને મને પુરી ખાતરી છે ભવિષ્યમાં આનાથી વધુ હકારાત્મક પરિણામો જોવા મળશે. નિશંક પણે કહી શકાય કે તમામ શિક્ષિત તમારી સાથે નથી પણ જેઓ બહાર છે તેઓ મજબુત રીતે લડાઇ લડી રહ્યા છે. આ તમામ લોકો અભણ નથી શિક્ષિત જ છે. કોઇ પણ જાતિ કે સમુહમાં પુરી રીતે બધા લોકો જોડાઇ શકે નહી પરંતુ ધીમે ધીમે આપણી સંખ્યા વધી રહી છે. જેઓ ખુલ્લી રીતે કદાચ તમારી સાથે નથી પરંતુ તેઓ અંદરથી સ્વીકારે છે આ યુવાનો કરે છે તે બરાબર છે. બાબાના ઉપરના કથન સાથે અત્યારે હુ સહમત નથી. દરેક મહાન વ્યકિતનુ વાક્ય જે તે સમય અને સંજોગો ને આધિન છે. તે પરિવર્તનશીલ છે. અને તે સત્ય છે.


દિનેશ મકવાણા
કલોલ
૧૫/૮/૨૦૧૭

દલિતો પોતાના પીડિતોને સાંભળે તો પણ .....

By Raju Solanki  || 17 Aug at 18:52
ગુજરાતના નાયબ મુખ્યપ્રધાન નીતીન પટેલે પાટીદાર ક્વોટા આંદોલનમાં માર્યા ગયેલા પટેલોને ‘શહીદ’ કહ્યા, મને ગળા સુધી ખાત્રી છે કે સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા પ્રધાન આત્મારામ પરમાર કે વિધાનસભાના અધ્યક્ષ રમણભાઈ વોરા આવા શબ્દો ઉના-દમન પછી ઝેર પીને આત્મવિલોપન કરનારા કે જેલમાં જનારા દલિતો માટે ક્યારેય નહીં ઉચ્ચારે. અને શા માટે ઉચ્ચારે? દલિતો પોતે સમાજ માટે ભોગ આપનારા લોકોને આસાનીથી વિસરી જાય છે, તો રાજકીય પક્ષોના પગલૂછણીયા જેવા દલિત રાજકારણીઓ તેમને ક્યાંથી યાદ રાખે કે બિરદાવે?
કોઈપણ આંદોલનની સાચી વરસી તો ત્યારે ઉજવાય જ્યારે આંદોલનમાં બલિદાન આપનારા લોકોને અને તેમના સ્વજનોને પોંખવામાં આવે અને તેમના સમર્પણને તાલીઓના ગડગડાટથી બિરદાવવામાં આવે. 2012માં ‘ચલો થાન’ના કોલના પ્રતિસાદમાં થાનગઢમાં મળેલી વિશાળ સભા કે જેમાં 50,000થી વધારે દલિતો સ્વયંભૂ એકઠા થયા હતા અને જેણે ગુજરાતના દલિત આંદોલનના ત્રીસ વર્ષના ઠહરાવને તોડ્યો હતો, તેમાં તમામ પીડિતોના સ્વજનોએ પોતાની વેદના રજુ કરી હતી અને જેના દીકરાને પોલિસે ભર બજારમાંથી ઉઠાવીને લોકઅપમાં ગોંધી દીધો હતો તેની માતાએ જ્યારે સ્ટેજ પરથી તેની દર્દનાક દાસ્તાન વર્ણવી ત્યારે સભામાં ઉપસ્થિત તમામ દલિત બહેનો ચોધાર આંસુએ રડી પડી હતી. આવા આંદોલનો સમાજને તાકાત આપે છે. આવા આંદોલનો સમાજને એક કરે છે. દલિતો પોતાના પીડિતોને કાન દઈને સાંભળે તો પણ એમને રૂંવાડા ખડા કરવા કોઈ કનૈયાકુમારની જરૂર ના પડે.
થાનગઢમાં દલિત તરુણો પર એકે-47માંથી ફાયરિંગ કરી રહેલા ડીવાયએસપીના અંગરક્ષક પાસેથી એકે-47 છીનવી લેવાનો સંગીન આરોપ જેના પર મુકાયો હતો તે સુરેશ ગોગીયાને છોડાવવા ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં જામીન અરજી મુકાવડાવ્યા પછી તેને બેઇલ પર છોડવા માટેનું બીડું લઇને હું કનુ સુમરા તથા મહેશ ચૌહાણ સાથે સુરેન્દ્રનગરની સબ-જેલમાં ગયો હતો. એ વખતે સમયસર કાનૂની મદદ ના મળી હોત તો સુરેશ ગોગીયા આજે પણ જેલમાં સબડતો હોત. આજે સુરેશ ગોગીયા રસ્તામાં મને મળે તો કદાચ ઓળખશે પણ નહીં. પણ આંદોલનમાં જોડાયા હતા એટલે ફરજ નીભાવી એનો સંતોષ છે.
અમરેલીમાં ઉના-દમનના વિરોધમાં નીકળેલી રેલીના આયોજકો ક્રાન્તિકારી યુવાનો કાન્તી વાળા અને નવચેતન પરમારને દલિતો વિસરી ચૂક્યા છે. ઉના-દમન પછી અમદાવાદ, રાજકોટ કે ઉનામાં થયેલી એક પણ સભામાં એક પણ વક્તાએ ક્યારેય ભૂલથી પણ કાન્તી વાળા કે નવચેતન પરમારનું નામ લીધું નથી, કાન્તી વાળાના પિતા મૂળજીભાઈને કે નવચેતનના પિતા દિપકભાઈને સ્ટેજ પર બોલાવ્યા નથી. અમરેલીમાં નવચેતન પરમારે કલેક્ટર ઓફિસના પટાંગણમાં ભર બપોરે આત્મવિલોપનનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે વહીવટીતંત્રમાં ખળભળાટ મચી ગયો હતો. નવચેતનને પોલિસ પકડીને લઈ ગઈ હતી. જિલ્લાના પોલિસ વડા જગદીશ પટેલ દોડતા દોડતા કલેક્ટર કચેરીમાં આવ્યા હતા. એ જ સમયે અમે કલેક્ટરને આવેદનપત્ર આપીને વડલી બળાત્કાર કેસના આરોપીને પકડવાની અને જેલમાં ઠુંસી દેવાયેલા દલિતોને છોડવા માટે માંગણી કરી હતી. કલેક્ટર રાણાને મેં ખખડાવીને કહ્યું હતું કે તમારો એટ્રોસિટી સેલનો ડીવાયએસપી ગધેડો છે. દુષ્કર્મનો ભોગ બનેલી દલિત દીકરીને ચોવીસ કલાક પછી હોસ્પિટલમાં ચેકઅપ માટે લઈ જાય છે. ત્યારે રાણા ચીડાઈ ગયા હતા. એ મીટીંગમાં ઉપસ્થિત એસપી જગદીશ પટેલે બધાના મોબાઈલ ફોન સ્વિચ કરાવ્યા પછી કહેલું, “તમને ઓફ ધી રેકોર્ડ કહું છું. આ કેસમાં અમે ઢીલું મુકીશું. બધા છૂટી જવાના છે. બસ, તમે લોકો આમરણાંત ઉપવાસનો કાર્યક્રમ રદ કરી નાંખો.” એ દિવસે અમરેલીમાં આંદોલનનો વીટો વળી ગયો હતો.
ત્યાર બાદ એક મહિના સુધી કાન્તી વાળાના પિતા મુળજીભાઈ ગાંધીનગરમાં પ્રતિરોધ છાવણી પર આમરણાંત ઉપવાસ પર બેઠા હતા, બે બે વાર મૃત્યુના મુખમાં ધકેલાયેલા મૂળજીભાઈને ગાંધીનગરની સિવિલ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવા પડ્યા હતા. એક યૌદ્ધાની જેમ મૂળજીભાઈ લડ્યા હતા. દીકરા કાન્તીની યાદમાં એમની આંખ ભીની થતી જોઈ છે. “મારો કાન્તી ક્યારે છૂટશે?,” એ એક જ પ્રશ્ન એમને મળું ત્યારે એમના મુખમાંથી નીકળતો હતો.
દલિત આંદોલનની તાસીર એવી છે કે ગામડાઓમાં અત્યાચારો થાય ત્યારે શહેરી નેતાગીરી ક્યાં તો રોસ્ટર-અનામત એક્ટનો અમલ કરવાની માંગ કરે છે કે પછી રાજકીય મનસૂબા સાકાર કરવા તૂટી પડે છે. જેની પર ખરેખર અત્યાચારો થાય છે એ તો બિચારો ખૂણામાં ઉભો ઉભો બધા ખેલ જ જોયા કરે છે. કોંગ્રેસ-ભાજપ જ્યારે જ્યારે વિપક્ષમાં હોય ત્યારે ત્યારે દલિત અત્યાચારના મુદ્દે મેદાનમાં આવે છે. તેમને દલિતોને ન્યાય અપાવવામાં એક પૈસાનો રસ નથી.
હજુ પણ કાન્તી વાળા અને નવચેતન પરમાર સહિતના તમામ કહેવાતા આરોપીઓ રેલીના કેસમાં છૂટી શકે એમ છે. સવાલ એ છે કે આપણા આંદોલનના એજન્ડામાં આ મુદ્દો છે ખરો?

(તસવીર - ચલો થાનના કોલના પ્રતિસાદમાં થાનગઢમાં મળેલી વિશાળ સભામાં પીડિતોને સાંભળતી દલિત માતાની હ્રદયદ્રાવક ક્ષણો કર્મશીલ, કવિ, ફોટોગ્રાફર, લેખક ઉમેશ સોલંકીએ ઝીલી છે.)

અન્ય તસવિરો ઃ-

 એડવોકેટ નવચેતન પરમાર


પ્રતિરોધ છાવણી



August 13, 2017

અધિકારો વિરૃદ્ધ ગાંધીજી

By Social Media Desk

કોમ્યુનલ એવોર્ડ અંતર્ગત અસ્પૃશ્યોને મળેલા અધિકારો વિરૃદ્ધ ગાંધીજીના યરવડા જેલ માં આમરણાંત ઉપવાસ

આ એવોર્ડ અંતર્ગત દેશ, પ્રાંત તથા કેન્દ્રીય વિધિમંડળોમાં પ્રમાણસર પ્રતિનિધિત્વ ના અધિકારનો સિદ્ધાંત જો માન્ય રાખવામાં આવે તો જુદા-જુદા સામાજિક સમૂહ ને પ્રતિનિધિત્વ મળવા માટેનો આધાર પ્રાપ્ત થઈ શકે છે. અલગ મતદાન ક્ષેત્ર (Seperate Electrorate) ફક્ત અનુસૂચિત જાતિઓ માટે જ હતું. પોતાની જાતિના વ્યક્તિને જ પોતાના પ્રતિનિધિ તરીકે ચૂંટી કાઢવાની પ્રથાનો અધિકાર પણ અનુસૂચિત જાતિ માટે જ હતો. ઉપરાંત સવર્ણો ના પ્રતિનિધિ ચૂંટવાનો પણ અધિકાર આ એવોર્ડ થી પ્રાપ્ત થયો હતો. પરંતુ *
પુખ્તમતાધિકાર (Adult Frenchise) બધાજ ભારતીયો માટે હતો. અત્યારે ચલણ માં પુખ્તમતાધિકાર જ છે અને ભારત માં 90 ટકા રાજ્યો ના મુખ્યમંત્રીઓ હાલ ઓબીસી જાતિના બન્યા છે. ઓબીસીઓ ને પણ માંગણી મુજબ પુખ્તમતાધિકાર પ્રાપ્ત થયો. એમના મતાધિકાર માટે Round Table Conference માં લડાઈ બાબસાહેબ ડો.આંબેડકરે જ લડવી પડી.

એ વાત આજે ન તો ઓબીસીઓ ને ખબર છે ન તો એમના નેતાઓને !!! પરંતુ બ્રાહ્મણો ની ચઢામણી (કુપ્રચાર)  થી એ જ ઓબીસી લોકો બાબાસાહેબ ડો.આંબેડકર ને પોતાના દુશ્મન માને છે. બાબાસાહેબ ડો.આંબેડકર એ જાણતા હતા કે ઇંગ્લેન્ડ માં પુખ્તમતાધિકાર ન હતો. ઇંગ્લેન્ડ માં જે વ્યક્તિ ટેક્ષ ભરતો હોય અથવા જે વ્યક્તિ શિક્ષિત હોય તેઓ જ મત આપવાને લાયક હતા. એના ઉપર વિચાર કરતા બાબાસાહેબ ડો.આંબેડકરે વિચાર્યું કે આ પ્રથા પ્રમાણે જે ટેક્સ આપે છે અને જે ભણેલા છે તેઓને મતાધિકાર મળે પરંતુ ભારત માં તો આ વ્યવસ્થા પ્રમાણે અનુસૂચિત જાતિ અનુસૂચિત જનજાતિ અને ઓબીસીઓ ને મત આપવાનો અધિકાર જ સમાપ્ત થઈ જશે. કારણકે આપણા મૂળનીવાસી બહુંજનો ન તો સરકાર ને ટેક્સ ભરી શકે છે, કે ન તો તેઓ શિક્ષિત છે, માટે તેઓ આ અધિકાર થી વંચિત રહી જશે. આ વિષય પર તેમણે ગંભીર મનન ચિંતન કર્યા બાદ એવી Formula શોધી કાઢી, એમણે પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો કે અમારી ફક્ત ઉંમર જ માન્ય રાખવામાં આવે. જાતિ, પંથ, લિંગ, જન્મતારીખ, સ્થળ એ બધી વસ્તુઓ ઉપર લક્ષ ન આપવામાં આવે. *ઝુંપડી માં જન્મ્યા હોય કે પછી મહેલ માં જન્મ્યા હોય, બંને ને મત આપવાનો સમાન અધિકાર હોવો જોઈએ.*

બાબાસાહેબ ડો.આંબેડકર ની આ ચાર માંગણી ઓ મંજુર થતા ની સાથે જ ગાંધીજી એ સર રેમ્સે મેકડોનાલ્ડ (જેઓ પ્રધાનમંત્રી હતા) ને પત્ર લખી જણાવ્યું કે તમે આ આંબેડકર ની જે ચાર માંગણી ઓ મંજુર કરી છે એ માંગણી ઓ અમને મંજુર નથી. પ્રધાનમંત્રી સર રેમ્સે મેકડોનાલ્ડ એ કહ્યું કે ગાંધીજી તમારી ઉંમર વધી રહી છે. કદાચ તમે ભૂલી ગયા હશો અને યાદ પણ હોય, પણ જ્યારે મેં Round Table Conference માં પ્રસ્તાવ રજુ કર્યો ત્યારે સૌથી પ્રથમ તમે જ એ વ્યક્તિ હતા કે જેણે મારા પ્રસ્તાવ નું સ્વાગત અને સમર્થન કરી સહી પણ કરી હતી. અને હવે તમે જ ના પાડી રહ્યા છો? માટે હવે હું તમારી વાતો માનવાનો નથી. આ મુદ્દો અમારા મત મુજબ નક્કી થઈ ગયો છે. અને અમે એ મંજૂરી ડો.આંબેડકરને આપી દીધી છે. જો તમારે એ વિશે કાંઈ ચર્ચાવિચારણા કરવી હોય તો એ તમારે ડો.આંબેડકર સાથે કરવી પડશે.

એટલે ગાંધીજી એ વિચાર્યું કે આંબેડકર સાથે ચર્ચા કરવી સંભવ નથી. કારણકે ચર્ચા માં હું આંબેડકરની સામે ટકી શકું તેમ નથી. એટલા માટે ગાંધીજી એ ચર્ચા વિચારણા કરવાને બદલે બ્રિટિશ સરકાર ને આપેલી ધમકી કે  હું મારા પ્રાણ ની બાજી લગાવી દઈશ એ મુજબ અમલ કરી છેવટે 20 મી સપ્ટેમ્બર 1932 ના દિવસે અસ્પૃશ્યો ને માટે અલગ મતાધિકાર ક્ષેત્ર આપવાના વિરોધ માં આમરણ ઉપવાસ શરૂ કરી દીધા. કારણકે ગાંધીજી એમ વિચારતા હતા કે જો હું આંબેડકરની માંગણી વિરૃદ્ધ આમરણ ઉપવાસ શરૂ કરી દઉં તો આખો દેશ આંબેડકરની વિરોધ માં થઇ જશે અને આંબેડકર હવા માં જેમ તણખલું ઉડી જાય એમ ઉડી જશે.

ડો.આંબેડકર પણ ગાંજ્યા જાય તેમ ન હતા. એમણે કહ્યું કે Depressed Claas  એ પ્રાપ્ત કરેલ નાનકડા અધિકાર ના કુમળા છોડ ને ઉછેરવાની સહેજ પણ ચિંતા ન કરતા તેની સામે આમરણાંત ઉપવાસ ની ધમકી આપવી એ રાજનૈતિક અડીંગો છે,  ત્રાગુ છે. તેમનું આ યુદ્ધ નૈતિક નથી જ. જો તેઓ આવી જ જીદ કર્યા કરશે તો કુદરતી મૃત્યુ ને બદલે અકુદરતી રીતે મરશે..... હું આવા ત્રાગા થી વિચલિત થાઉં તેવો નથી. મારો નિર્ણય અકબંધ છે. જો ગાંધીજી હિંદુઓ ના હિત ખાતર પોતાના પ્રાણ ની બાજી લગાવવા ઇચ્છતા હોય તો Depressed Class ને પણ નાછૂટકે પોતાના હક્કો ની હિફાજત માટે જંગ માં જુકાવવું પડશે.

-- વામન મેશ્રામ

( *પુના કરાર ના દુષપરિણામો* બુક માંથી.... પૃ. ૩૩ , ૩૪)

અનુવાદક : ડી.એમ.દેસાઈ

May 03, 2017

વૈચારિક તફાવતની તુલના : વિજય મકવાણા

આંદોલનની સફળતા સ્થળ પર તેને કેટલાં લોકોનું સમર્થન છે. કેટલાં લોકો સ્થળ પર એકઠાં થયાં. તેની આંકડાકીય માહિતી પર નથી અંકાતી..
આંદોલનની સફળતા કેટલાં લોકો તેમાં સક્રિય વિચારધારાથી પ્રવૃત છે તેના પર અંકાય છે. તમે ફેસબુકનો જ દાખલો લો, એક સામાન્ય નજર તમારા ફેસબુક દોસ્તોની વોલ પર ફેરવો. તેમનો બે-ત્રણ વર્ષ જુના સ્ટેટસ વાંચો. અને વર્તમાન સ્ટેટસ વાંચો. બન્ને વચ્ચે વૈચારિક તફાવતની તુલના કરો. આંદોલન ક્યાં સુધી પહોંચી ગયું છે તેનો અંદાજો મળી જશે. કેટલું સક્રિય છે તે પણ જાણવા મળી જશે. લોકો વિચાર મુકે છે તો તે વિચારને વળગી રહેવા પ્રયત્નો પણ કરવાના. અને પ્રયત્નો કરવાવાળાની સંખ્યા 15% હોય તો અંદાજે સાડા ત્રણ કરોડ લોકો દેશમાં વ્યવસ્થા પરિવર્તનની ઇચ્છા રાખે છે. આ સફળતા છે!
~વિજય મકવાણા



Facebook Post :-