भानुभाई का बलिदान

By Raju Solanki  || 10 April 2018

देश आझाद हूआ तब गुजरात के दुदखा गांव के दलित जाति के वणकर कुबेर दला और फकीर डोसा के पास करीब 9 हैक्टर जमीन थी. उस वक्त गुजरात बोम्बे स्टेट का हिस्सा था. 1955 में कांग्रेस सरकार ने परचुरण इनामी नाबूदी अधिनियम, 1955 के तहत इन दलितों की जमीन सरकार के क़ब्जे में ले ली. याद रहे, इसी कांग्रेस सरकार ने एक साल बाद 1956 में लेन्ड टेनन्सी कानून के तहत सौराष्ट्र के 55,000 पटेल किसानों को दो लाख एकड जमीन का स्वामित्व दे दिया था.

1955 से लेकर 1995 तक. चालीस साल गुजरात में कांग्रेस की लीबरल, डेमोक्रेटिक, सेक्युलर, प्रगतिशील, दलित-मित्र सरकार थी. किसीने इन गरीब दलितों को इनकी जमीन वापस देने का कोई प्रयास नहीं किया. उस वक्त झीनाभाई दरजी थे, बडे दलित-मित्र. बीस मुद्दा अमलीकरण समिति के अध्यक्ष. उन्हों ने भी कुछ नहीं किया. वणकर कुबेर दला सरकारी कचहरियों के चक्कर काटते काटते मर गए. उनकी बेटी हेमाबेन अब इस जमीन के लिए लडने लगी. 1995 के बाद गुजरात में भाजप की सरकार आई. हिन्दु हीत की बात करेगा, वही देश पर राज करेगा, नारा देनेवाली सरकार. उसने भी कुछ नहीं किया. बेचारी हेमाबेन भी सरकारी कचहरियों के चक्कर काटते काटते बूढ्ढी हो गई.

एक दिन एक सेवा-निवृत्त सरकारी कर्मी भानुभाई उनके पास गए. उन्हों ने उनका केस हाथ में लिया. वे भी अब सरकारी दफ्तरों के चक्कर काटने लगे. एक दिन भानुभाई के शब्र का पियाला भर गया. उन्हों ने अपने करीबी दोस्तों को बोल दिया, मैं अब आत्मविलोपन करुंगा. सरकार हमारा सूनती नहीं है. अब मैं मेरी जान दे दुंगा. अपने वचन के पक्के भानुभाई ने पाटन कलेक्टर कचहरी के सामने ही अपने शरीर पर ज्वलनशील पदार्थ छीडककर जलकर अपने प्राणों की आहूती दे दी. पूरे देश में भूचाल आ गया. लोग सडकों पर आ गए. कई दिनों तक उनका मृतदेह लेकर उनकी पत्नी गांधीनगर में बैठी रही. तब सरकार ने इस जमीन, जो 1955 से दलितों से छीनी गई थी, वापस देने का फैंसला किया.

यह पूरी कहानी मैं आज फिर इस लिए दोहरा रहा हूं कि भानुभाई की मौत के लिए कांग्रेस औऱ भाजप दोनों जिम्मेदार है. दोनों पक्ष दलितों के जजबातों से खिलवाड करते हैं. दोनों के लिए दलितों के मुद्दे फुटबोल जैसे है, जब चाहो उछालो. सत्ता पर आने के बाद भूल जाओ. हमें यह याद रखना पडेगा, वर्ना भानुभाई जैसे लोग शहीद होते रहेंगे और हम वहीं के वहीं रहेंगे.

સાંથણીની જમીન કોંગ્રેસનો લોલીપોપ હવે ભાજપ આપશે

By Raju Solanki  || 20 February 2018 at 21:13

જમીનના મુદ્દે અમે બહુ મોટા આંદોલન કરીએ છીએ એવી ડંફાશો મારતા કહેવાતા દલિત કોંગ્રેસી આંદોલનકારીઓની જાણ સારુ અહીં છેક 1982માં કોગ્રેસની સરકારે બહાર પાડેલો પરીપત્ર મુક્યો છે.

આ પરીપત્રનું શીર્ષક છે - સરકારી પડતર જમીન સાંથણીમાં મેળવતી અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિની વ્યક્તિને જમીનના વિકાસ માટે આર્થિક સહાયની યોજના. પરીપત્રનો ક્રમાક છે જમમ-3981-9839-અ-29-4-1982. આ પરીપત્ર તમને હાલ ઑનલાઇન પણ મળી શકશે.

36 વર્ષ પહેલાં મહેસૂલ વિભાગના સેક્શન અધિકારી છગનભાઈ પટેલની સહીથી બહાર પડેલા આ પરીત્રમાં બહુ જ વિસ્તૃત રીતે છણાવટ કરવામાં આવી છે કે સાંથણીની જમીન મેળવતા એસસી-એસટીને કઈ રીતે સરકારી રાહે સહાય કરવી. પરીપત્ર તો બહુ મજાનો છે. જો આનો પ્રમાણિકતાથી અમલ થયો હોત તો આજે દલિતોને સડકો પર ઉતરવાની હાકલો કોંગ્રેસને કરવી પડી ના હોત. એટલું જ નહીં ખામના નામે સૂંડલા ભરી ભરીને દલિતોના વોટો લઇને સત્તા ભોગવનારા અને મહાલનારા કોંગ્રેસીઓને ગામડાના ગરીબ, અભણ દલિતોએ આશીર્વાદ આપ્યા હોત અને ભાજપ જેવા નાલાયક પક્ષને સત્તા પર આવવાના કમનસીબ સંજોગો ઉભા જ થયા ના હોત.

જો અને તોની આ કરમકહાણી અત્રે મારે દોહરાવવી પડે છે, કેમ કે 1982માં આ પરીપત્રનો અમલ નહીં કરનારા કોંગ્રેસીઓના દીકરાઓ અત્યારે ફરી સત્તા પર આવવા માટે દલિતોને આત્મવિલોપનનો માર્ગ બતાવી રહ્યા છે. મારે તો લેખિત નિવેદન આ કોંગ્રેસીઓ જોડેથી લેવું છે કે નાલાયકો તમે સત્તા પર આવશો તો તમારા બાપાઓ પાંત્રીસ વર્ષ પહેલા જે નહોતું કરી શક્યા તે હવે આ વૈશ્વિકરણ, ખાનગીકરણ અને ઉદારીકરણની દુનિયામાં કઈ રીતે કરશો.

એને છેલ્લે બીજી મહત્વની વાત. જય ભીમ જય સરદાર બોલતા દલિત ક્રાંતિકારીઓ માટે. જ્યારે આ પરીપત્ર બહાર પડ્યો ત્યારે દલિતો જમીન મેળવવાનું તો દૂર પોતાની અનામતો બચાવવા માટે જીવ સટોસટનો જંગ ખેલી રહ્યા હતા અને તમારા પરમ મિત્ર હાર્દિક પટેલના કાકા-મામાઓ અનામત હટાવવા ગુજરાતને બાનમાં લઈ રહ્યા હતા.

જય ભીમ.